Udalak prebentzio-tratamendu bat bilatuko du gainerako palmondoak babesteko
ABANTO-ZIERBENA | Gurgurio gorriaren izurriteak palmondoei eragiten dien kaltearen ondorioz, Abanto Zierbenako Udalak palmondo bat kendu behar izan du udalerrian. Obra eta Zerbitzuen Arloak azaroaren 4an, asteazkenean, eraitsi zuen Pitufoseko behealdean zegoen alea. Orain, udalerriko gainerako palmondoak babesteko prebentzio-tratamendu bat bilatzen saiatuko da.
Berdeguneak zaintzeaz arduratzen direnen arabera, oso izurrite oldarkorra eta larria da, eta aurre egitea zaila da. Arazo nagusietako bat sintomak berandu agertzea da: intsektuak palmondoa hartu eta hilabete batzuetara antzematen dira kalteak, eta, seinaleak ikusgai daudenerako, askotan beranduegi izaten da zuhaitza salbatzeko.
Gurgurio gorria Asiako hego-ekialdean eta Ozeanian jatorria duen kakalardoa da. Espainian 1994an antzeman zuten lehen aldiz. Emeek palmondoen ehun bigunetan jartzen dituzte arrautzak, eta larbek zuhaitzaren barrualdea jaten dute. Hazteko puntu nagusia, begi apikala, kaltetzen dutenean, palmondoa hil egiten da.
Andaluziako Juntako Nekazaritza eta Arrantzako Ikerketa eta Prestakuntza Institutuaren (IFAPA) arabera, prebentzio-tratamenduek lagundu dezakete izurriteari aurre egiten. Tratamendua jaso duten palmondoak suspertzeko aukera izan dezakete sintomak agertzen badira; tratamendurik jaso ez dutenetan, aldiz, izurria barrualdean oso hedatuta egon ohi da seinaleak antzematen direnerako.
Gomendioak
IFAPAk palmondoen kanpoko itxura gutxienez 30 egunean behin aztertzea eta alarma-zantzuen aurrean azkar jardutea gomendatzen du. Seinale ohikoenen artean daude erdialdeko hosto gazteen garapen eskasa, hostoak erortzea edo hostoxkak janda izatea, baita hostoak horitzea, zimeltzea eta erraz askatzea ere.
Enborrean zuloak edo likido likatsu gorrixka ager daitezke. Usain handia eta larbek jatean egiten duten zarata ere antzeman daitezke. Kaltea oso aurreratuta dagoenean, adaburu osoa askatzen da.
Kanariar palmondoa da kalte gehien jasaten duen espeziea. Intsektuak, bereziki, gaixorik dauden palmondoetara jotzen du, inausketako zauriak dituztenetara edo lekuz aldatu izanagatik ahulduta daudenetara. Izurria hedatzeko bide nagusietako bat intsektuak hartutako palmondoak toki batetik bestera eramatea da.
Beste lan batzuk
Palmondoa kentzea aste honetan udalerriko berdeguneetan egindako lanetako bat izan da. Besteak beste, zuhaitzak inausi dituzte Pitufosen, Santa Bárbaran, San Miguel Kotarron, Las Carrerasen, Putxetan, El Cerron, Los Llanosen eta María Auxiliadoran. El Cerronen haritz lehor bat ere kendu dute, eta farolak eta argiak estaltzen zituzten adarrak moztu dituzte.
Udaletxean eta Pitufosen belarra moztu dute, eta Putxetako eta Carolinaseko bideetako sasiak garbitu dituzte. Birrindutako materiala lore-sailak eta zuhaitzen inguruko lur-eremuak estaltzeko erabiliko dute.
Datorren asterako euria iragarrita dagoenez, Peñucasen, Las Carrerasen eta Sanfuentesen belarra moztea eta sasoiko landareak landatzea aurreikusi dute. Hilerrietan zaborra bildu eta bideak garbituko dituzte, eta Kotorrioko ur-kanalak ere garbituko dituzte.
