Inkestek eta tailerrek jasotako datuek Durangoko haurren eta nerabeen beharrak eta erronkak azaleratzen dituzte, etorkizuneko politikak gidatzeko
DURANGO | Astearte honetan, maiatzaren 12an, asteartea, Durangoko Udalak udalerriko Haur eta Nerabeen Egoerari buruzko Diagnostikoa aurkeztu zuen. Txosten hori funtsezkoa izango da datozen urteetan herriko haur eta nerabeen bizi-baldintzak hobetzera bideratutako udal-politikak diseinatzeko. Azterketa hori 2025eko amaieratik 2026ko apirilera bitartean egin da, haurren ongizatean aurrera egiteko beharrak eta aukerak identifikatzeko.
Diagnostiko honen helburu nagusia da 0-17 urte bitarteko Durangoko haurren eta gazteen egungo egoeraren azterketa sakona egitea, haien indargune eta gabezia nagusiak identifikatzeko. Azterketa horrek kolektibo horren aldeko udal politikak optimizatzeko balioko du. Prozesu horretan, adingabeen adina, generoa eta jatorria bezalako faktoreak hartzen dituen ikuspegi anitza hartu da kontuan, haien ahotsak entzungo direla eta haien beharrak benetan kontuan hartuko direla bermatuz.
Durangon haurren eskubideekin hartutako konpromisoaren baitan kokatzen da diagnostikoa, UNICEFek eta Haurren Eskubideei buruzko Konbentzioak ezarritako printzipioei jarraituz. Horrela, udalerriak Haurren Hiri Laguna bihurtu nahi du, politika publikoak adingabeen bizitza hobetzera bideratuta daudela bermatuz, haien eskubideak errespetatuz eta haien ongizatea sustatuz.
Haurtzaroaren Hiri Laguna izateak funtsezko hainbat baldintza betetzea eskatzen du. Neurri egokiak ola hartu haien bizi-kalitatea hobetzeko. Gainera, beharrezkoa da neurri horiek ezartzeko aurrekontu bat izatea eta adierazle neurgarriak erabiltzea, lortutako aurrerapenak etengabe ebaluatu ahal izateko.
Diagnostikoaren metodologia
Diagnostikoaren metodologia parte-hartze prozesu batean oinarritu zen. Prozesu horretan, inkesta bat egin zen, baita tailer bat ere, haur eta gazteen esparruko funtsezko eragileekin. 507 inkesta jaso ziren LH 3. mailako, LH 6. mailako eta DBH 3. mailakoenak, hain zuzen ere.
Diagnostikoak gai sorta zabala hartu zuen, besteak beste:
- Argazki soziodemografikoa: Durangoko biztanleen % 15,9k (4.811 pertsona) 0-17 urte dituzte, eta adingabeen % 9,6 Espainiatik kanpo jaio ziren. Zonen araberako banaketa egin da, eta nabarmentzekoa da Alde Zaharra, atzerrian jaiotako adingabeen ehunekoa % 20 ingurukoa baita; landagunean, berriz, adingabe atzerritarren ehunekoa % 5etik beherakoa da.
- IKTak eskuratzea: LH 3. mailako ikasleen % 20k ordenagailua eta telefono mugikorra dute; DBH 3. mailako ikasleen % 89,8k ordenagailu propioa dute, eta % 95,7k telefono mugikorra.
- Indarkeria eta diskriminazioa: inkestatuen % 23,6k tratu txarrak jasan dituzte itxura fisikoagatik, eta gehiago emakumeetan ( % 27,3).
- Mugikortasuna eta espazio publikoa: Adingabeen % 10ek dio inoiz edo ia inoiz ez dela joaten parke edo leku publikoetara. Parke eta espazio publiko estali gehiago sortzeko beharra adierazi du. LH 6. mailako eta DBH 3. mailako ikasleen % 77,5 seguru sentitzen da kalean.
- Haur eta nerabeen parte-hartzea: LH 3. mailako ikasleen % 18,1ek badaki zer den Durangoko Haurren Kontseilua, eta ikasle gazteen % 39,1ek ezagutzen du Gazte Foroa.
Diagnostiko osoa Udalaren webgunean egongo da eskuragarri.
Herrigintzaren arloko arduradun Jesica Ruizek “eskerrik beroenak eman dizkie diagnostiko honen garapenean aktiboki parte hartu duten pertsona guztiei, baita prozesu honetan baliogabeko konpromisoa erakutsi duten ikastetxe guztiei ere. Zuen laguntzarik gabe, ezinezkoa izango zen Durangoko haur eta nerabeen errealitatearen ikuspegi osoa lortzea. Diagnostikoaren emaitzak eskura izanda, Durangoko Udalak ekintza plan zehatz bat egiteko konpromisoa hartu du, identifikatutako beharrei erantzuteko, eta esku hartze premiazkoena eskatzen dutenei lehentasuna emateko. Gure helburua politika publikoak hobetzen jarraitzea da, Durangok haurren eta nerabeen eskubideak errespetatzen eta sustatzen dituen lekua izaten jarrai dezan, eta gazte bakoitza ingurune seguru, osasungarri eta aberasgarri batean erabat garatu ahal izan dadin. Herritarrei dignostikoa irakurtzera animatzen diegu, eremu askotako datu asko daude eta oso interesgarriak dira”.
Hurrengo urratsen artean, Durangoko Haur eta Nerabeen Tokiko Plana egingo da, urtez urte ebaluatuko dena eta datozen urteetako udal politikak gidatuko dituena. Horrez gain, UNICEFekin batera lan egingo da ‘Haurren Hiri Lagunak’ ekimenaren esparruan.
