Batez besteko tenperaturak muturreko beroak izan dira, 1991-2020 aldiko batezbestekoa baino 3,2 °C altuagoak

EUSKADI | Euskal Meteorologia Agentziak, Euskalmetek, 2026ko uda muturreko beroa eta, oro har, oso lehorra izan dela adierazi du. Batez besteko tenperaturak 1991-2020 aldi normaleko batezbestekoa baino 3,2 °C altuagoak izan dira; horrek uda hau gutxienez 1970etik izandako beroena bihurtu du, orain arte bigarren postuan zegoen 2003ko udaren oso gainetik.
Portaera termiko berezi hori ohikoa baino askoz tenperatura altuagoak izan dituzten hiru hilabete jarraituk markatu dute. Ekaina eta uztaila muturreko beroak izan ziren, 3,7 °C-ko eta 3,6 °C-ko anomaliekin, hurrenez hurren, eta biak erregistrorik dagoenetik izandako ekainik eta uztailik beroenak izan ziren. Abuztua ere oso beroa izan zen, 2,4 °C-ko anomaliekin, eta bigarren abuzturik beroena izan zen, 2003koaren atzetik bakarrik.
Tenperaturak
Uda-garaia bero-egun kopuru handi batek ezaugarritu du. Ekainean, bereziki nabarmendu zen hilaren 21etik 27ra bitartean izandako gertakaria: ekaineko hilabete batean dokumentatutako luzeena izan zen, eta urteko edozein garaitarako gutxienez 1970etik izandako bigarren biziena. Gertakari horretan, 40 °C-ak nabarmen gainditu ziren Kantauri isurialdeko puntu askotan, eta gau tropikalak eta, hainbat estaziotan, gau sargoriak kateatu ziren, gaueko arintze termikorik ia gabe.
Ekainaren 24a udako jardunaldirik nabarmenetako bat izan zen. Euskalmeten sareko estazioen erdiek 40 °C-ko atalasea gainditu zuten, honako balio hauekin: Sodupe-Cadagua 44 °C, Zizurkil 44,0 °C, Jarralta 43,9 °C, Berna 43,4 °C, Muxika 43,3 °C, Gardea 43,2 °C, Balmaseda 42,6 °C, Alegia 42,6 °C, Zorrotza 41,8 °C eta Miramon 41,1 °C. Euskadi osoan maximoen batez besteko tenperatura kontuan hartuta, egun hori gutxienez 1970etik izandako bigarren jardunaldirik beroena izan zen.
Uztailean ere oso egun beroak nagusitu ziren, eta hilaren lehen hamabostaldian iraupen luzeko bero-bolada izan zen, uztailaren 5etik 12ra bitartean; Mediterraneo isurialdean, gainera, hilaren 15era arte luzatu zen. Gertakari horretan, berriro ere 40 °C-ak gainditu ziren Kantauri isurialdeko barnealdeko eta Mediterraneo isurialdeko hainbat puntutan, honako erregistro hauekin: Gardea 41,4 °C, Balmaseda 40,9 °C, Arrasate 40,5 °C, Nanclares 40 °C eta Arkauti 39,9 °C.
Abuztua, alderatuta, hilabete lasaiagoa izan zen ikuspegi termikotik, nahiz eta oso beroa izan zen. Gertakaririk esanguratsuena hilaren 12tik 13ra bitartean izan zen, eta Arabako Errioxan hilaren 14ra arte luzatu zen, 8-9 °C-ko edo gehiagoko anomalia termikoekin. Hilaren 13a izan zen hilabeteko egunik beroena, eta maximoek 40 °C-ak gainditu zituzten Arabako hego-mendebaldean, hala nola Tobillasen 40,3 °C, Zambranan 40,2 °C eta Nanclaresen 40 °C.
Euria
Prezipitazioari dagokionez, uda oso lehorra izan da oro har, eta alde nabarmena izan da itsasertzaren (balio normaletatik hainbeste aldendu ez denaren) eta barnealdearen artean; barnealdean defizita handiagoa izan da, eta zenbait eskualdetan izaera oso-oso lehorra izan du. Arabako Lautada, Gorbeia inguruko estribazioak, Arabako Haranak eta Goierri izan dira defizit pluviometriko handiena izan duten eremuen artean.
Pilaketa handienak Gipuzkoako ipar-ekialdean eta Bizkaiko kostaldetik gertu kokatu dira, eta hiru estaziotan 200 l/m²-ak gainditu dira: Añarbe 226 mm, Oleta 208 mm eta Ereñozu 204,4 mm. Hala ere, estazioen bi heren baino gehiagotan pilaketak ez dira 100 mm-ra iritsi. Baliorik txikienak Araban erregistratu dira: Espejo 11,7 mm, Nanclares 13,3 mm, Zambrana 23 mm, Salvatierra 23,4 mm eta Abetxuko 24,9 mm.
Euri-egunen kopurua ohikoa baino askoz txikiagoa izan da, bereziki mendebaldean eta hegoaldean, non erdira baino gehiago murriztu den. Uda osoan, pilaketa oso handiak (30 mm-tik gorakoak) izan dituzten bost egun zenbatu dira: ekainaren 28a, uztailaren 25a eta abuztuaren 9a, 20a eta 23a. Horien artean, 60 mm-tik gorako pilaketak izan zituzten hiru jardunaldi nabarmendu dira: ekainaren 28a eta abuztuaren 9a eta 23a.
Prezipitazio-gertakari esanguratsuenak egun jakin batzuetako ekaitzekin lotuta egon ziren.
Muturreko meteorologiari dagokionez, uda jarduera handiak markatu du. Uda-garaian 3 alarma gorri eman ziren muturreko tenperatura altuengatik; 22 alerta laranja (9 muturreko tenperatura altuengatik, 6 tenperatura altu iraunkorrengatik eta 7 baso-sute arriskuagatik); eta 75 abisu hori (14 prezipitazio handiengatik, 31 muturreko tenperatura altuengatik, 15 tenperatura altu iraunkorrengatik eta 15 baso-sute arriskuagatik).


