AMOREBIETA-ETXANO | Udalak Zornotza Aretoaren datozen hilabeteetarako programazio berria aurkeztu du gaur. 2026ko urritik 2027ko urtarrilera bitartean, zuzeneko 20 ikuskizun eskainiko dira. Udaleko kultura-guneak antzerkia, musika, dantza, zirkua eta familientzako ikuskizunak hartuko ditu, adin guztietako herritarrei kultura-eskaintza zabala eta askotarikoa hurbiltzeko eta udalerriko kultura-jarduera sustatzen jarraitzeko helburuarekin.

Programazio berriak ibilbide luzeko konpainia eta artistak, sorkuntza garaikideko proposamenak, euskarazko eta gaztelaniazko ikuskizunak eta Amorebieta-Etxanori lotutako musika-taldeen emanaldiak uztartuko ditu. Hitzordu aipagarrienen artean daude Anita Maravillas konpainiaren Tretatxu lanaren estreinaldia, Metrokoadrokaren Bi baso bat ur, Jon Plazaolaren AA Aita eta Titzina Teatroren Disección de la bondad en tres actos.

Denboraldiko erakargarritasun nagusietako bat Anita Maravillas konpainiaren Tretatxu lanaren estreinaldia izango da. Miren Larrea zornotzarraren konpainiak, duela gutxi MAX sari bat irabazi duenak, urriaren 16an eta 17an aurkeztuko du lana Zornotza Aretoan. Sei urtetik gorako ikusleei zuzendutako euskarazko txotxongilo-antzezlana da. Boteretsuei aurre egiten dien bidelapur baten abenturak kontatzen ditu, eta bidean harreman pertsonalen balioa ezagutuko du protagonistak.

Konpainia egonaldi artistiko bat egiten ari da Zornotza Aretoan, bere hurrengo antzezlana prestatu eta entseatzeko. Ekimen horrek agerian uzten du Amorebieta-Etxanoko Udalak kultur sorkuntzari eta herriko artistei eskaintzen dien babesa, euren proiektuak garatzeko espazioak eskainiz.

Urriko programazioak hilaren 24an izango du jarraipena, Andoni Agirregomezkorta eta Oihana Maritorena protagonista dituen El tigre komediarekin. Lanak umorez jorratzen ditu motibazio-diskurtsoen kontraesanak.

Antzerkia eta dantza, askotariko ikusleentzat

Antzerkiak leku nabarmena izango du datozen hilabeteetan, umorea, hausnarketa eta sorkuntza garaikidea uztartzen dituzten proposamenekin. Azaroaren 6an, Metrokoadrokak Bi baso bat ur aurkeztuko du, tratu txarren egoerak bizi ondoren poza berreskuratzeari buruz hausnartzen duen euskarazko antzezlana. Azaroaren 27an, Histrión Teatroren Dysphoria lanaren txanda izango da, eta abenduaren 5ean, Jon Plazaola AA Aita lanarekin igoko da oholtzara. Euskarazko komedia horrek aitatasunari lotutako bizipenak eta kontraesanak izango ditu ardatz.

Urtarrilean, antzerki-eskaintzak jarraipena izango du honako lan hauekin: ** Bi palillo eta karabina bat, hilaren 8an; Titzina Teatroren Disección de la bondad en tres actos, hilaren 15ean; eta Erika eta Xantiren Kaka, hilaren 22an**. Titzinaren proposamenak umorea, ilusionismoa eta hiru istorio berezi uztartzen ditu, egiari, engainuari eta gizakien jokabideari buruz hausnartzeko.

Dantza garaikideak ere bere lekua izango du programazio berrian. Azaroaren 7an, Elvi Balboak Anöa aurkeztuko du, mugimenduaren bidez zaurgarritasuna eta askatasunaren bilaketa aztertzen dituen proposamena. Bestalde, azaroaren 20an, Eva Guerreroren Hasta el último baile iritsiko da. Zuzeneko musika duen ikuskizun horrek denboraren joanari, memoriari eta gorputzaren eraldaketei buruzko hausnarketa proposatzen du.

Zuzeneko musika eta herriko taldeen protagonismoa

Musika izango da denboraldiko beste ardatz nagusietako bat, Musika Gertu programaren barruko hainbat proposamenekin. Azaroaren 5ean, Dani Nel.Lo arituko da Organ Trio taldearekin batera; azaroaren 19an, Haika Jazz Quartet iritsiko da; eta abenduaren 10ean, Andrea and the Black Cats taldearen txanda izango da. Emanaldi horiek Zornotza Aretoaren zuzeneko musika-eskaintza zabalduko dute datozen hilabeteetan.

Programazioak leku berezia eskainiko die herriko musika-taldeei ere. Zornotzako Musika Bandak Taupada oihartzunak aurkeztuko du azaroaren 21ean, eta Sustraien aztarnak abenduaren 19an. Gainera, abenduaren 18an, Zubiaurren Gabonetako kontzertua izango da, herriko musika-jarduerak kultura-agendan duen presentzia indartuz.

Musika eta antzerkia uztartuko dira, halaber, urtarrilaren 29an, Proyecto Villalacreren Despoblados ikuskizunarekin. Proposamen eszeniko horrek poesia-testuak eta musika uztartzen ditu, landa-eremuetako despopulazioa, memoria eta lurraldearekiko loturak jorratzeko.

Txikitatik kultura hurbiltzeko familia-programazioa

Familiek ere eskaintza berezia izango dute denboraldi honetan. Tretatxu lanaren estreinaldiaz gain, abenduaren 12an Zirkotxoskoren Oh-Pera! iritsiko da. Testurik gabeko ikuskizun horrek zirkua, umorea, oreka-ariketak, akrobaziak eta malabareak uztartzen ditu, eta lau urtetik gorako ikusleei zuzenduta dago.

Abenduaren 29an, Benetan Be konpainiak Bidutzi aurkeztuko du, eta urtarrilaren 16an, Gorakadak Enperadorearen jantzi berria taularatuko du. Bi ikuskizunak euskaraz izango dira, eta familiei arte eszenikoez elkarrekin gozatzeko aukera eskainiko diete Gabonetako oporretan eta urte berriaren hasieran.

Zuzeneko ikuskizunez gain, Zornotza Aretoak zinema-programazioari ere eutsiko dio, zinema komertzialeko, haurrentzako zinemako eta zineklubeko emanaldiekin. Horrela, herritarrek eskura izango dituzten kultura-aukerak zabalduko dira.

Sarrerak, prezioak eta bazkideentzako abantailak

Ikuskizunetarako sarrerak Zornotza Aretoaren webgune ofizialean eta horretarako prestatutako salmenta-guneetan daude eskuragarri.

Era berean, Udalak Zornotza Aretoko bazkideentzako abantailei eutsiko die. Horien artean daude urtean zinemarako doako hiru sarrera, zuzeneko ikuskizunetarako doako bi sarrera eta gainerako ikuskizun eszenikoetan % 25eko deskontua.

Sarrerak Internet bidez zein aurrez aurreko salmenta-guneetan eros daitezke, besteak beste, Zelaieta Zentroan eta Zornotza Aretoko leihatilan, bakoitzaren arreta-ordutegiaren arabera.

Programazio honekin, Amorebieta-Etxanoko Udalak Zornotza Aretoa udalerriko kultura-jardueraren erreferentziazko gune gisa indartzen jarraitzen du, hainbat diziplina artistiko, adin guztietarako proposamenak eta bertako artista zein taldeen parte-hartzea uztartzen dituen eskaintzaren aldeko apustua eginez.

Programazio osoa, datak, prezioak eta sarreren salmentari buruzko informazioa www.sarrerakzornotzaaretoa.com webgunean kontsulta daitezke.

The post Zornotza Aretoak antzerkiz, musikaz eta dantzaz betetako denboraldia aurkeztu du first appeared on DOT Durangaldea.

AMOREBIETA-ETXANO | Zornotzako Udalak 2026-2040 Kirolaren eta Jarduera Fisikoaren Udal Plana aurkeztu du urriaren 8an, osteguna. Dokumentuak datozen urteetan arlo horretan garatuko diren udal lan-ildoak antolatuko ditu. Planak instalazioei, kirol-jarduerari, inklusioari, kirol-klubekiko koordinazioari eta espazio publikoaren erabilerari lotutako jarduketak jasotzen ditu, eta herritarren eta udalerriko kirol-eragileen artean antzemandako beharrei erantzuteko ibilbide-orria ezartzen du.

Kirolaren eta Jarduera Fisikoaren Udal Planak, beraz, jarduketen plangintza mailakatua ezartzen du, epe labur, ertain eta luzerako neurriak jasota. Era berean, planaren garapenaren jarraipena egiteko mekanismoak aurreikusten ditu, bilakaera berrikusi eta lehentasunak unean-unean antzematen diren beharretara egokitu ahal izateko. “Amorebieta-Etxanok kirolaren aldeko apustua egiten du. Kirola egiteko zerbitzu eta instalazioen sare zabala kudeatzen dugu; sare horrek ondo funtzionatzen du, baina hobetzen jarraitu nahi dugu, herritar guztientzat gero eta irisgarriagoa izan dadin”, azaldu du Ainhoa Salterain Amorebieta-Etxanoko alkateak.

Dokumentuaren abiapuntua udalerriko kirol-errealitatearen azterketa da. Gaur egun, Amorebieta-Etxanok 35 kirol-instalazio eta 30 kirol-elkarte ditu, 2.000 kirolari federatu inguru daude eta 5.290 pertsona daude abonatuta Larrea kiroldegian. Errealitate horretatik abiatuta, Planak zazpi ardatzetan antolatzen du udal-jarduera: kirol-sarea eta gobernantza; ekipamenduak zaintzea; espazio berriak eta kalea aktibatzea; inklusioa eta sarbide unibertsala; kirol-kultura aktibo eta osasungarria; nortasuna eta komunikazioa; eta iraunkortasun ekonomikoa.

Alkateak azaldu du dokumentuari esker jarduketak antolatzeko esparru komun bat izango dela. “Planaren helburua lehentasunak ezartzeko eta identifikatu diren beharrei erantzuteko aukera emango digun plangintza izatea da. Instalazioez ari gara, baina baita kirola egiteko aukerez, klubekiko koordinazioaz, aire zabaleko jarduera fisikoaz eta inklusioaz ere”, adierazi du.

Plana informazio teknikoan zein aurretik garatutako parte-hartze prozesuetan oinarritzen da. Ametsetatik Herrira prozesuaren barruan erabiltzaileen 461 erantzun jaso ziren, haien kirol-ohiturak, beharrak eta udalaren kirol-eskaintzari buruzko balorazioa ezagutzeko. Jasotako ekarpenen artean, ordutegi-tarte jakin batzuetan erabiltzaile asko pilatzen direla eta zenbait espazio egokitzeko beharra dagoela adierazi zen. Horrez gain, kirol-klubekin egindako lana eta instalazioen azterketa teknikoa ere hartu dira kontuan.

“Parte-hartzeak zerbitzuak nola erabiltzen diren eta zer behar dauden jakiteko informazio zehatza ematen digu. Informazio hori, azterketa teknikoarekin eta klubekin egindako lanarekin batera, Planeko jarduketak antolatzeko oinarria izan da”, gaineratu du alkateak.

Aurreikusitako jarduketak

Dokumentuak jasotzen duen lehen esku-hartzeetako bat Larreako gimnasioa handitzea da. Gaur egungo 404 metro koadroetatik 757 metro koadrora igaroko da, dena solairu bakarrean. Espazioak 125 kirol-makina inguru izango ditu; horietatik 77 berriak izango dira, eta 48 inguru berrerabili egingo dira. Aurreikusitako banaketaren arabera, 155 metro koadro kardiorako izango dira, 514 muskulaziorako eta 86 gorputzaren pisuarekin ariketak egiteko.

Planak egungo padel-pistak ordezkatzea ere jasotzen du, araudira egokitutako eta estalitako bi pista berri eraikitzeko. Helburua urte osoan erabilera-baldintza egonkorragoak eskaintzea da. Jarduketak drainatze- eta elektrizitate-lanak, inguruaren urbanizazioa eta irisgarritasuna hobetzeko neurriak ere hartuko ditu barne.

Aurreikusitako beste esku-hartzeetako bat Txolongo futbol-zelaian egingo da; instalazioa 600 pertsona inguruk erabiltzen dute astero. Jarduketa bi fasetan garatuko da. Lehenengo fasea 2027ko udarako aurreikusi da, eta belar artifiziala ordezkatzea, ateak eta taldeentzako aulkiak berritzea eta segurtasun-elementu berriak jartzea jasotzen du. Bigarren fase batean, aldagelak berrituko dira.

Dokumentuak Urgozo ere jasotzen du. Espazio balioaniztun bat eta hiru jarduera-gela izango ditu, eta kirol- eta kultura-jarduerak, azokak eta bestelako ekitaldiak hartzeko gaitasuna izango du. Horrez gain, klubei espazio berriak eskainiko dizkie eta udal ikastaroen eta jardueren programazioa zabaltzeko aukera emango du.

Aire zabaleko jarduera fisikoa

Planak ohiko kirol-instalazioetatik kanpo egiten den jarduera fisikoa ere lantzen du. Aurreikusitako lan-ildoen artean daude aire zabaleko entrenamendu-eremuak, oinez, korrika edo bizikletaz ibiltzeko ibilbideak, auzoetako espazio balioaniztunak eta parke eta plazetako jarduerak. Plangintzak, gainera, bicipista eta bidegorri zati berriak eta aire zabaleko jarduera fisikoarekin lotutako bestelako espazioak aurreikusten ditu.

“Kalea kirola egiteko aktibatzea da Planak jasotzen duen beste lan-ildoetako bat. Amorebieta-Etxanok duen ingurunea kontuan hartuta, urrats bat harago egiteko aukera dugu, eta kirola gure kaleetara eta eraztun berdera eramatekoa. Horren adibide ona da Jauregibarria parkean jarritako kalistenia-instalazioa: herriko gazteek egindako eskaera izan zen, eta gaur egun erabilera handia du”, azaldu du Salterainek.

Beste lan-eremuetako bat kirola egiteko benetako sarbidea bermatzea izango da. Dokumentuak ordutegiarekin, kostuarekin, irisgarritasunarekin edo informazioarekin lotutako oztopoak identifikatzea planteatzen du eta, diagnostiko horretatik abiatuta, jarduerak, espazioak, materialak eta laguntza-mekanismoak pixkanaka egokitzea. Familiek, adinekoek, emakumeek, kolektibo zaurgarriek eta kirol egokituarekin lotutako pertsonek arreta berezia izango dute.

“Planaren bidez kirola egiteko zer zailtasun dauden identifikatu eta horien gainean jardun nahi dugu. Pertsona guztiek ez dituzte oztopo berberak aurkitzen, eta, horregatik, dokumentuak egoera bakoitza aztertzea eta erantzuna horren arabera egokitzea planteatzen du”, azaldu du alkateak.

Kirol-klubekiko koordinazioa

Planak, halaber, Udalaren eta kirol-kluben arteko lan-sare egonkor bat sortzea aurreikusten du. Helburua aldizkako koordinazio-mekanismoak ezartzea, informazioa partekatzea eta elkarteen eguneroko jarduna erraztea da. Besteak beste, urtean gutxienez bi topaketa egitea eta jarraipen-agenda partekatua izatea aurreikusten du dokumentuak.

Proposatutako tresnen artean daude jardueren agenda partekatua, klubentzat interesgarriak diren gaiei buruzko prestakuntza-ekintzak eta lehendik dauden ekipamendu eta baliabideak hobeto aprobetxatzeko material eta baliabideen banku komun bat. Era berean, ekitaldiak antolatzeko edo laguntza partekatzeko beharra dagoenean, elkarteen arteko koordinazioa erraztea planteatzen da.

Alkateak adierazi duenez, “klubak udalerriko kirol-jardueraren egunerokoaren parte dira, eta euren ezagutza ezinbestekoa da jarduketak planifikatu eta koordinatzeko. Planak informazioa partekatzeko, beharrak identifikatzeko eta modu antolatuan lan egiteko mekanismo zehatzak ezartzen ditu”.

The post Amorebieta-Etxanok Kirolaren eta Jarduera Fisikoaren Udal Plana aurkeztu du first appeared on DOT Durangaldea.

BILBAO | Bizkaiko Foru Aldundiko Ondare Aretoak Iñaki Miramon aktore eta argazkilari bilbotarraren La trastienda erakusketa zabaldu du gaur. Antzerkiaren, zinemaren eta telebistaren espazio ezkutuetan murgiltzera gonbidatzen gaitu, 50 argazki baino gehiago biltzen dituen argazki-sortaren bidez. Erakusketa 2027ko urtarrilaren 23ra arte egongo da zabalik.

Erakusketaren aurkezpenean izan dira Iñaki Miramon artista bera, Juan Carlos Moya erakusketako komisarioa eta Begoña de Ibarra Bizkaiko Foru Aldundiko Kulturako zuzendari nagusia.

Begoña de Ibarra Bizkaiko Foru Aldundiko Kulturako zuzendari nagusiak adierazi duenez, “arte eszenikoen alderik intimoenean eta ezezagunenean murgiltzeko aukera paregabea da erakusketa, beti imajinatzen duguna, baina oso gutxitan ikusten duguna. Argazki horiek leku pribilegiatuan jartzen gaituzte, eta interpretazioaren mundura are gehiago hurbiltzeko aukera ematen digute. “

La trastienda fotoliburuko berrogeita hamar irudi inguru biltzen ditu erakusketak. Calmak eta Sosiego argitaletxeak editatu zuen argitalpen hori, eta Miramonek hamarkadetan zehar agertoki, plato eta filmaketen inguruan egindako 160 argazki biltzen ditu guztira. Lanbidearen barrutik eta gertutasunak ematen dion posizio pribilegiatu batetik hartuta, ikusleen begiradatik kanpo egon ohi diren uneak erakusten dituzte irudiek: kamerinoetan izandako elkarrizketak, agertokira irten aurreko kontzentrazio-uneak, entseguetako etenaldiak edo hartualdien arteko atsedenaldiak.

Bere kameraren bidez, ikuskizunaren atzean dagoen bizitza dokumentatu du Iñaki Miramonek. Aktore eta argazkilari den aldetik, begirada hurbila eta benetakoa eraikitzeko aukera izan du, eta taldekideekiko konplizitatea argazki bakoitzaren hari bihurtu da. Emaitza interpretazioaren lanbidearen giza erretratu dokumentala da.

Argazkiak tinta pigmentatuz inprimatuta daude, kotoizko paperean, koloretan eta zuri-beltzean, eta artistaren ibilbidean zehar harekin agertokiak eta filmaketak partekatu dituzten pertsona guztiei egindako omenaldia dira ere. Ikusizko testigantzatik harago, Miramonek antzezpena gelditu eta itxaronaldia, kontzentrazioa eta giza harremanak azaleratzen dituzten espazioen balioa erakusten du. Lan horren atzean «atzealde» ugari daude, lan berri bakoitzarekin gertatzen direnak.

La trastienda lanean, protagonista bihurtu dira kamerinoak, makillajerako espazioak, korridoreak eta atsedenlekuak. Hala, erakusketak esperientzia berezi bat proposatzen dio bisitariari: kanpotik behatu ahal izatea normalean osatzen dutenentzat gordeta egon ohi den unibertsoa.

Erakusketa-proiektuak, gainera, lotura estua du Bilborekin eta antzerkiarekin. Erakusketaren oinarri den fotoliburua Arriaga antzokian egindako bi argazkirekin hasten eta amaitzen da: lehenengoa agertokitik hartuta dago, eta azkena, besaulki-patiotik. Ibilbide sinboliko horrek aktorea ikusleekin lotzen du, eta, era berean, omenaldi bat egiten die, batetik, Miramon jaio zen hiriari eta, bestetik, antzerkiari, artistaren ibilbide artistikoaren zatirik handiena hartu duen eremuari.

Bilbora iritsi aurretik, La trastienda 2025eko maiatzean aurkeztu zen Fuenlabradako CEART zentroan (Centro de Arte Tomás y Valiente), eta, gero, 2026ko otsailean, AISGEren egoitzan bisitatu ahal izan zen, Madrilen. Ondare Aretoko programan sartu ondoren, erakusketa artistaren jaioterriari iritsi da orain.

Iñaki Miramoni buruz

Iñaki Miramon Bilbon jaio zen, 1957an. Santutxu auzoan bizi izan zen lau urte bete arte, eta, orduan, San Adrian auzora aldatu zen gurasoekin eta anai-arrebekin batera. Eskola publikoan eta Bilboko Institutu Zentralean ikasi zuen hamabi urte bete zituen arte. Ondoren, Chesteko eta Eibarko unibertsitate laboraletan egin zituen ikasketak. Azken horretan, Juan Ortegak zuzendutako Narruzko Zezen antzerki-taldean sartu zen, eta lehenengo urratsak egin zituen interpretazioaren munduan.

Geroago, Zientzia Zehatzak ikasten hasi zen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU), baina lehen ikasturtean karrera utzi, eta Madrilera joan zen, 1976an. Han, Real Escuela Superior de Arte Dramático (RESAD) eskolan sartu zen. 1977an, aktore-lanetarako lehen kontratu profesionala lortu zuen, eta, harrezkero, ibilbide etengabea egin du eszenatokietan, zineman eta telebistan.

Argazkigintzarekiko interesa gaztetatik izan du; orduan erosi zuen lehen reflex kamera, Zenit bat. Laurogeita hamarreko hamarkadan, eskulturaren esparrura zabaldu zuen jarduera artistikoa, eta brontzezko lan ugari egin zituen. Ondoren, hainbat espaziotan erakutsi zituen, hala nola Madrilgo Centro Cultural de la Villa de Madrid zentroan eta Alacanteko Espacio 14 gunean.

2011n, Bilbao Madrid erakusketa aurkeztu zuen Fuenlabradako CEART zentroan. Proiektu horretan, lehen aldiz bildu zituen espazio berean bere argazki- eta eskultura-lanak.

Aktore gisa izan duen ibilbide luzean, erreferentziazko profesional askorekin egin du lan. Zineman eta telebistan, Fernando Fernán Gómez, José Luis Garci, Antonio Giménez Rico, Manuel Gutiérrez Aragón edo Pedro Olea zuzendarien aginduetara lan egin du, besteak beste. Hala ere, batez ere antzerkian garatu du bere ibilbide artistikoa, eta muntaketa askotan parte hartu du: Los 80 son nuestros, Arte, Dice ayer, Gorda, Héroes, Tras de la lluvia, Laponia edo Victoria. Gaur egun, azken horretan ari da lanean, Amparo Larrañagarekin, Mar Abascalekin eta Juli Fábregasekin.

Jarduerak:

Iñaki Miramonen La Trastienda erakusketa dela eta, Ondare Aretoak doako zenbait jarduera programatu ditu, erakusketako kontzeptu eta prozesu sortzaileetan sakondu ahal izateko. Programazioaren barruan, topaketak egingo dira artistarekin, urriaren 26an, azaroaren 23an, abenduaren 14an eta urtarrilaren 18an, bai eta familia-tailerrak ere, adin-talde ezberdinetarako. Urriaren 10ean, Destellos egingo da (3-8 urte); erakusketa ikusteko bisita eta argazkien eta erretratuen inguruko sormen-tailer bat uztartuko ditu. Urriaren 17an, Ispiluan egingo da (4-11 urte), ispiluan agertzen den islatik abiatuta irudi harrigarriak sortzeko jarduera. Gainera, astelehenetik ostiralera, bisita iruzkinduak eta jarduerak eskainiko dira talde itunduentzat, eta erakusketak eta erakusketa horiek ondarearekin duten harremana ulertzen laguntzeko dinamikak egingo dira. Jarduera guztiak doakoak dira, eta aurretik izena eman behar da.

The post Iñaki Miramonen La Trastienda Ondare Aretora iritsi da first appeared on DOT Durangaldea.

The post Arrontegiko Bizkaia kaleko hiru arrapala mekaniko berrien obrak hasi dira first appeared on DOT Durangaldea.

EGURALDIA | Larunbatean, hodeiak eta ostarteak arratsaldean. Barnealdeko haranetan, goizean goiz, behe-lainoa sortuko da eta altxa ostean, giro eguzkitsua izango dugu, enbarazu handirik egingo ez duten goi-hodeiekin; Kantauri isurialdean, berriz, hodeiguneak ugariagoak izango dira. Gauean, orokorrean, hodeiak ugarituz joango dira, batez ere ipar partean eta baliteke zenbait lekutan zirimiria egitea, bereziki kostaldetik hurbil. Norabide aldakorreko haize ahula ibiliko da eta arratsaldean iparraldetik finkatuko da. Tenperatura minimoetan ez da gorabehera handirik izango, maximoak berriz, apur bat igoko dira.

The post Hodeiak eta ostarteak zapaturako first appeared on DOT Durangaldea.

AMOREBIETA-ETXANO | Karmen 2.0 proiektuak aurrera jarraitzen du, eta datorren asteartean, urriaren 13an, Karmen kaleko 11. eta 17. zenbakien arteko tartea berrurbanizatzeko lanak hasiko dira. Espaloiak zabaltzea, berdegune gehiago sortzea, oinezkoen mugikortasuna lehenestea eta ibilgailuen trafikoa murriztea dira jarduketa berri honen ardatz nagusiak. Helburua hiri-ingurunea hobetzen jarraitzea eta zornotzarren bizi-kalitatea handitzea da.

Berrurbanizazio honek Karmen 2.0 proiektuari jarraipena emango dio, Amorebieta-Etxanoko erdigunea irisgarriagoa, jasangarriagoa eta herritarren ongizatera bideratuagoa izango den espazio bihurtzeko. Urbanizazio-proiektu hau udal gobernuaren legegintzaldi honetako apustu nagusietako bat da, eta herriko ardatz nagusietako bat den Karmen kalea berreskuratzea eta modernizatzea du helburu. Horretarako, oinezkoen mugikortasuna, jasangarritasuna eta herritarren bizi-kalitatea lehenesten dituen diseinua izango du oinarri.

Jarduketa Karmen kaleko beste tarte batean egingo da, 11. eta 17. zenbakien artean, hau da, Konbenio kaleko bidegurutzetik Larrabide kaleko bidegurutzera bitartean. Lan horiei esker, hiri-ingurunea hobetzen jarraituko da, irisgarritasuna eta jasangarritasuna sustatuz eta oinezkoen mugikortasunari lehentasuna emanez. Proiektuaren handitze honek 750.000 euroko aurrekontu zenbatetsia du, eta lanak gauzatzeko epea sei hilabete ingurukoa izango da.

Xehetasunak

Asteartean hasiko diren lanen bidez, espaloiak zabalduko dira, oinezkoentzat espazio gehiago sortzeko eta joan-etorriak erosoagoak eta seguruagoak izan daitezen. Horrez gain, inguruan landaredia gehituko da, zuhaitzak eta zuhaixkak landatuz. Horrela, herriko berdeguneak handituko dira, airearen kalitatea hobetzen lagunduko da eta hilabete beroenetan itzalgune gehiago egongo dira.

Oinezkoei lehentasun handiagoa emango dien espazioaren diseinuak trafikoa baretzen ere lagunduko du. Horretarako, oinezkoentzako pasabide goratuak jarriko dira, eta ibilgailuen abiadura murrizteko neurriak hartuko dira. Era berean, azpiegitura-sareak berrituko dira, saneamendu-sarea barne, sistema banatzailera egokitzeko. Horri esker, euri-urak eta hondakin-urak husteko sistemaren eraginkortasuna hobetuko da.

Azkenik, hiri-altzariak ere berrituko dira, herriko diseinu orokorrarekin bat datozen banku eta paperontzi berriak jarriz. Halaber, argiteria publikoa hobetuko da, gaueko segurtasuna areagotzeko eta argi-kutsadura murrizteko.

Ainhoa Salterain alkateak proiektu honen garrantzia azpimarratu du, udal gobernuak Amorebieta-Etxano eraldatzeko duen konpromisoaren barruan. «Karmen 2.0 proiektuaren handitzea herri irisgarriago, jasangarriago eta pertsonentzat atseginago baten alde egiten dugun apustuaren beste erakusgarri bat da. Gure bizilagunen ongizatea eta bizi-kalitatea hobetzeko diseinatu dugu proiektu hau, baita herrigune dinamikoagoa eta ingurumenarekiko errespetutsuagoa sortzeko ere. Amorebieta-Etxano etengabe ari da eraldatzen, eta proiektu hau bide horren parte da», adierazi du Salterainek.

Handitze honekin, herrigune bizigarriago bat sortzeko bidean aurrera egiten jarraitzea espero da. Oinez eta bizikletaz ibiltzea bezalako mugikortasun aktiboko moduak sustatu nahi dira, jasangarritasuna udalerriko hirigintza-politiken ardatz nagusietako bat izan dadin.

The post Asteartean hasiko dira Karmen kaleko 11. eta 17. zenbakien arteko tartea berrurbanizatzeko lanak first appeared on DOT Durangaldea.

​​​Kaltetutako edukiontziak Enkarterriko Mankomunitatearen jabetzakoak dira

ENKARTERRI | Ekintza bandalikoen segidak udalerriko hainbat edukiontzi-guneri eragin die. Azken gertakaria Frontoiaren ondoko edukiontzi-gunean izan da, Martin Mendia kaleko 15. zenbakian. Bertan, errefusaren, paper-kartoiaren, biohondakinen, ontzien eta berrerabilgarrien bilketarako edukiontziak erre dituzte.

​​​Enkarterriko Mankomunitateak irmoki gaitzetsi eta arbuiatu ditu Balmasedan gertatzen ari diren behin eta berrizko ekintza bandalikoak. Hainbat alditan, udalerriko edukiontzi-gune desberdinetan edukiontziak erretzea eragin dute.

​​​Azken gertakaria Frontoiaren ondoko edukiontzi-gunean izan da, Martin Mendia kaleko 15. zenbakian, Balmasedan, eta bertan errefusa, paper-kartoia, biohondakinak, ontziak eta berrerabilgarriak biltzeko edukiontziak kaltetu dituzte.

​​​Enkarterriko Mankomunitateak azpimarratu nahi du ez dela gertakari isolatua. Udalerriko hainbat puntutan ekintza bandaliko horiek behin eta berriz gertatzeak eraso zuzena suposatzen du herritar guztiek egunero erabiltzen dituzten zerbitzu publikoen aurka, eta erakundeen eta agintari eskudunen aldetik erantzun irmoa eskatzen du.

​​​Guztiek ordaintzen duten kaltea

​​​Kaltetutako edukiontziak Enkarterriko Mankomunitatearen jabetzakoak dira, eta hondakinen bilketa eta kudeaketa egokia bermatzeko ezinbestekoa den zerbitzu baten parte dira.

​​​Edukiontzi bat suntsitzen den bakoitzean, kaltetutako elementuak kendu, baliabideak mobilizatu eta edukiontzia berritu behar da. Horrek funts publikoekin ordaindu beharreko kostu ekonomikoa eragiten du.

​​​“Ez gara soilik erretako edukiontzi bati buruz ari. Herritarrei eskaintzen dizkiegun zerbitzuak hobetzera bideratu beharrean, eragindako kalteak konpontzera bideratu behar diren baliabide publikoez ari gara”,adierazi du Mankomunitateak.

​​​Horrez gain, edukiontziak eta hondakinak erretzeak arrisku nabaria sor dezake pertsonen segurtasunerako, baita inguruko ibilgailu, eraikin, hiri-altzari eta bestelako ondasunentzat ere, eta kalte handiagoak eragin ditzake.

​​​“Hau ez da jada bihurrikeria bat. Zerbitzu publikoen eta guztionak diren ondasunen aurkako erasoa da”,adierazi du Mankomunitateak.

​​​Ildo horretan, erakundeak gogorarazi du edukiontziak, hiri-altzariak eta gainerako ekipamendu publikoak herritar guztien ondare komunaren parte direla. Horiek suntsitzeak zuzenean eragiten die herritarrei eta oinarrizko zerbitzu baten ohiko funtzionamendua zailtzen du.

​​​“Ezin dugu normaltzat jo edukiontziak behin eta berriz erretzea. Ezin dugu onartu gutxi batzuek guztion artean ordaindu eta erabiltzen duguna suntsitzea”, gaineratu du.

Ikertzea eskatuko du

​​​Ekintza horien errepikapenaren aurrean, Enkarterriko Mankomunitateak, aurrekoetan bezala, gertakariak ikertzea eta arduradunak identifikatzea eskatuko du, indarrean dagoen legeriaren arabera dagozkion erantzukizunak zehaztu daitezen.

​​​Era berean, erakundeak Balmasedako Udalari eta ekintza horien ondorioz kaltetutako bizilagunei babesa adierazi nahi die, baita zerbitzu publikoen eta hondakinen bilketaren ohiko funtzionamendua bermatzeko egunero lan egiten duten pertsona guztiei ere.

​​​Enkarterriko Mankomunitateak lanean jarraituko du zerbitzua bermatzeko, eta agintari eskudunekin elkarlanean arituko da mota horretako jarduerak normaltzat har ez daitezen eta berriro gerta ez daitezen.

​​​​Edukiontzi bat erretzeak kostu ekonomikoa, soziala eta ingurumenekoa du. Eta, azken batean, guztion artean ordaintzen dugu kostu hori.

The post Enkarterrik Balmasedan edukiontzien behin eta berriz egindako erreketa gaitzetsi du first appeared on DOT Durangaldea.

LEKEITIO | Sanantolinak amaitu zirenetik zenbait aste igaro direnean, Lekeitioko EAJ-PNVk jaien balorazioa egin du, Antzar Egunean gazte baten heriotzak ezinbestean markatutako hausnarketa-aldi baten ostean. Jeltzaleek berriro helarazi nahi izan dizkiete doluminik zintzoenak hildako gaztearen senideei, lagunei eta gertukoei.

EAJ-PNVk azaldu du jaiak amaitu eta berehala ez zuela balorazio politikorik egin nahi izan, tamaina horretako tragedia baten aurrean doluak, errespetuak eta kaltetutako pertsonen alboan egoteak izan behar zutelako lehentasun osoa. Heriotzaren ondoren, egiteko zeuden jai-ekitaldi ofizialak bertan behera geratu ziren, eta hurrengo egunean ehunka lagunek parte hartu zuten gaztearen oroimenez egindako elkarretaratzean.

Aste batzuk igarota, jeltzaleek beharrezkotzat jo dute udal gobernuak berak jaien eta sanantolinen etorkizunaren inguruan egindako balorazioei erantzutea. EAJ-PNVk gogorarazi du EH Bilduk orain berriro aipatzen dituen jende-pilaketen, garbitasunaren, bizikidetzaren eta segurtasunaren arloko arazoak ez direla berriak. Izan ere, alderdiak adierazi duenez, nahikoa da Udalak 2024an, 2025ean eta 2026an egindako balorazioak errepasatzea, ikusteko udal gobernuak urtez urte ia diagnostiko berdina eta hausnarketarako dei berdinak errepikatzen dituela.

“Galdera saihestezina da: EH Bilduk urteak badaramatza arazo berak identifikatzen, zer egin du horiek konpontzeko? Jende-pilaketez, hondakinez eta jai-ereduaz urte luzez hitz egin ondoren, arazoak lehengo berak dira, eta neurriak eta konponbideak iritsi gabe daude oraindik“.

Bizkaibus 

EAJ-PNVk ez du onartzen, halaber, Antzar Eguneko Bizkaibusen errefortzu-zerbitzu bereziak murrizteko Udalak egindako proposamena.

Jeltzaleen iritziz, jende-etorri handiari aurre egiteko konponbidea garraio publikoa murriztea dela esatea arazo konplexu bat gehiegi sinplifikatzea da. Gainera, Udalari berari dagozkion erantzukizunetatik arreta desbideratzen duela uste dute.

“Jaien, segurtasunaren eta bizikidetzaren kudeaketa Udalari dagokio. Arreta Bizkaibusera desbideratzea aitzakia hutsa da benetan garrantzitsua denaz ez hitz egiteko: zer egin duen EH Bilduk urte guzti hauetan aspalditik aitortzen dituen arazoei aurre egiteko“.

Jeltzaleen ustez, garraio publikoaren maiztasuna murrizteak ez du eragotziko jendea Lekeitiora etortzea eta, aldiz, mugikortasun eta segurtasun-arazo berriak sor ditzake.

EAJ-PNVk bereziki kezkagarritzat jo du herriak jaietako zenbait momentutan garbitasunaren aldetik erakutsitako irudia.

Alderdi jeltzaleak salatu du garbitasun-maila nabarmen eskasa izan dela, eta herriak ez duela eman urteko egun garrantzitsuenetan eman beharko lukeen irudia.

Jeltzaleen esanetan, bereziki larria izan zen Antzar Egunaren biharamuneko egoera. Goiz erdian, baita arratsaldean ere, kale askotan hondakinak pilatuta zeuden oraindik, eta herriko hainbat tokitan nabarmenak ziren zikinkeria, usain txarrak eta utzikeria-sentsazio kezkagarria.

“Ez gara itxura kontuez soilik ari. Osasungarritasunaz, bizi-kalitateaz eta Lekeitiok ematen duen irudiaz ari gara. Herritarrek eskubidea dute galdetzeko zergatik ez zen Udala gai izan gutxieneko garbitasun-maila bermatzeko, guztiz aurreikusgarria zen egoera batean”.

EAJ-PNV erabat bat dator alkateak txupinazoan gizalegez jokatzeko egindako deiarekin: “zakarrak zakar ontzira eta bestela etxera”.

Hala ere, jeltzaleek ez dute koherentetzat jotzen eskakizun hori bera desagertzea jai aurreko egunetan herriko fatxadak, hormak, izkinak eta espazio publikoak kartelez, pankartez eta pegatinaz erabat estalita agertzen direnean, udal gobernuak kritika edo ohartarazpen bakar bat ere egin gabe.

“Espazio publikoa zaintzeko orduan, irizpide bera erabili behar da guztiekin. Ezin da zikintzen duenaren arabera jokatu“.

Etengabeko hausnarketan

EAJ-PNVren iritziz, gertaeren muina argia da: EH Bilduk urteak daramatza Lekeitio gobernatzen eta jai-ereduaren inguruko hausnarketa eskatzen, baina oraindik ez du konponbide zehatzik aurkeztu, ez du alternatibarik proposatu eta ez ditu gobernu gisa dagozkion erabakiak hartu.

“Urtez urte, diagnostiko ugari, adierazpen instituzional ugari eta hausnarketarako dei ugari ikusi ditugu. Ez dugu, ordea, neurri zehatzik, alternatibarik edo lidergo politikorik ikusi“.

EAJ-PNVk salatu du, arazoak agertzen direnean, EH Bilduk berriro ere estrategia berera jotzen duela: erantzuleak Lekeitiotik kanpo bilatzea, erantzukizuna beste batzuei egoztea eta bere kudeaketaz ez hitz egiteko balio duten eztabaidak irekitzea.

“Arazoak ez dira konpontzen irailero hausnarketa berak idatzita. Arazoak ez dira konpontzen erantzukizunak beste erakunde batzuei egotzita. Arazoak ez dira konpontzen beti hurrengo urtearen zain geratuta. Arazoak gobernatuz konpontzen dira“.

The post EAJren ustez, EH Bilduk jaien inguruko diagnostiko bera errepikatzen du Lekeition first appeared on DOT Durangaldea.

BIZKAIA | Bizkai Buru Batzarrak Ibone Bengoetxea Otaolea Bizkaiko Ahaldun Nagusi izateko hautagai gisa eta Ana Otadui Biteri Bizkaiko Batzar Nagusietako presidente izateko hautagai gisa proposatzea erabaki du gaur arratsaldean, 2027ko maiatzaren 23rako aurreikusita dauden udal eta foru hauteskundeei begira. Oinarriek berretsi beharko dute proposamena, urriaren erdialdetik aurrera irekiko den barne-prozesuan.

Ibone Bengoetxea

Ibone Bengoetxea bilbotarra da eta esperientzia instituzional eta politiko handia du. Erakunde-sare osoaren lehen mailako ezagutza du, erantzukizun handienaren ikuspegitik.

Bilboko Udaleko Alkateordea izan da Iñaki Azkunaren agintaldian; Euskadiko Udalen Elkarteko (EUDEL) Presidentea; Herri Administrazioko eta Erakunde Harremanetarako Foru Diputatua; gaur egun Eusko Jaurlaritzako Lehen Lehendakariordea da.

Euzko Alderdi Jeltzalean afiliatuta dago 1991.urtetik eta kudeaketa-arlo ugari ezagutzen ditu, erantzukizun publikoaren garapenean hainbat arlotako buru izan baita. Garraioak, kultura, hezkuntza, administrazio publikoa, harreman instituzionalak, giza baliabideak, komunikazioa, komunikabide publikoak eta hizkuntza-politika kudeatu ditu.

Ana Otadui

Ana Otadui Biteri Elorriotarra da. Bizkaiko Batzar Nagusietako presidentea da 2015. urtetik. Zuzenbidean lizentziaduna da, Deustuko Unibertsitatean ikasi zuen eta unibertsitate horretako Euskal Ikasketen Sailean aritu ondoren, funtzionario plaza lortu zuen Bizkaiko Foru Aldundiko Administrazio Orokorreko teknikari gisa, oposizio bidez.

Ogasuneko, Lehendakaritzako eta Kulturako foru sailetan lan egin du bere ibilbide profesionalean, eta, gaur egun, Administrazio Orokorreko teknikaria da, kultura-ondareko zerbitzuan eszedentzian dagoena.

2005etik Eusko Alderdi Jeltzalean afiliatua, 2007ko udal hauteskundeetan Elorrioko Udalerako EAJren hautagaitzaren buru izan zen. Lau urtez oposizioko bozeramaile izan ondoren, 2011n Elorrioko Alkate izendatu zuten, eta erantzukizun hori 2009tik aurrera Eusko Legebiltzarreko eserlekuarekin bateragarri egin zuen. 2015eko ekainean, Bizkaiko Batzar Nagusietako lehendakari hautatu zuten.

The post Ibone Bengoetxea Ahaldun Nagusirako eta Ana Otadui Batzar Nagusietarako proposatu ditu EAJk first appeared on DOT Durangaldea.

Puntu Morea Ezkurdi plazan egongo da urriaren 9an, 10ean, 11n, 12an, 16an eta 17an, 21:00etatik 03:00etara, eta 747 459 584 telefono-zerbitzu espezifikoa ere egongo da

DURANGO | Sanfaustoak iristearekin batera, Durangok berriro ere berdintasuna, errespetua eta pertsona guztiek jaiak askatasunez eta segurtasunez gozatzeko duten eskubidea jarri ditu erdigunean. Helburua da jai-gunea inklusiboa eta abegikorra izatea eta, indarkeria matxistako edozein egoeraren aurrean, bai hori jasaten duen pertsonak, bai egoera ikusi edo horren berri izan dezaketenek nola jokatu eta nora jo jakitea.

Testuinguru horretan, Durangoko Udalak 2025etik du Indarkeria Matxistaren aurrean Prebenitzeko eta Jarduteko Udal Protokoloa, “DuranGOAZEN, jaiak ASKE disfrutatzera!”, Udaleko Indarkeria Matxistaren Unitateak sustatua.

Protokoloa prestatzeko prozesua 2025eko maiatzean hasi zen, herriko hainbat eragilerekin batera egindako parte-hartze prozesu baten bidez. Xedea da jarduteko esparru komun bat ezartzea, indarkeria matxistako egoerak prebenitzeko eta, jaietan gertatzen direnean, erantzun egokia, espezializatua eta koordinatua emateko.

Protokoloak indarkeria matxistaren ikuspegi zabala hartzen du oinarri, eta emakumeen aurka erabiltzen diren indarkeria mota guztiak ez ezik, genero-rolekin eta ohiko genero-ereduekin bat ez datozen pertsonen aurkako indarkeriak ere jasotzen ditu, LGTBI-fobiako indarkeriak barne.

Erantzun koordinatua jaietan

Prebentzioak leku nagusia du “DuranGOAZEN, jaiak ASKE disfrutatzera!” protokoloan. Protokoloak gogorarazten du berdintasuna jai-gunea partekatzeko moduan, pertsonen arteko harremanetan eta jokabide matxista, diskriminatzaile edo beldurgarriei ematen zaien erantzunean ere eraikitzen dela. Horrelako jarrerak ez normalizatzea eta indarkeria-egoera baten aurrean nola jokatu jakitea erantzukizun partekatuaren parte da.

Balizko eraso baten aurrean, kaltetutako pertsona entzutea eta sinestea, arriskutik kanpo dagoela egiaztatzea, bakarrik ez uztea, haren erabakiak errespetatzea eta eskura dituen baliabideen berri ematea gomendatzen da. Berehalako arriskurik badago, 112ra deitu beharko da.

Sanfaustoetan, Udalak indarkeria matxistako egoeren aurrean arreta emateko bi baliabide espezifiko jarriko ditu herritarren eskura.

Lehenengoa Puntu Morea izango da, informaziorako, prebentziorako eta arretarako gunea. Indarkeria matxistan espezializatutako bi hezitzailek artatuko dute, ikuspegi feministarekin eta udal-protokoloa ezagututa. Ezkurdi plazan egongo da urriaren 9an, 10ean, 11n, 12an, 16an eta 17an, 21:00etatik 03:00etara.

Baliabide horretara indarkeria matxistako egoera bat jasan duten pertsonak ez ezik, halako egoeraren bat ikusi dutenak, horren berri izan dutenak edo nola jokatu behar duten jakiteko orientazioa behar dutenek ere jo dezakete.

Horrez gain, egun horietan bertan 747 459 584 arreta-telefonoa izango da erabilgarri, eta indarkeria matxistan adituak diren bi profesionalek artatuko dute. Zerbitzuak 21:00etatik 08:00etara funtzionatuko du, eta, horrela, arreta Puntu Morearen aurrez aurreko ordutegitik harago luzatuko da.

Bestalde, urriaren 13an, 14an eta 15ean, informazioa, orientazioa edo arreta behar duten pertsonek Udaleko Indarkeria Matxistaren Unitatearekin harremanetan jar daitezke 618 791 333 telefono zenbakiaren bidez. Gainera, indarkeria matxistaren arretarako udal-baliabideek ohiko moduan jarraituko dute eskuragarri.

Protokoloaren helburu nagusietako bat da, halaber, jaietan eraso baten berri izan dezaketen edo halako egoera baten aurrean esku har dezaketen eragileen arteko erantzun koordinatua bermatzea. Horregatik, “DuranGOAZEN, jaiak ASKE disfrutatzera!” ekimenari, eskuragarri dauden baliabideei eta jarduteko jarraibideei buruzko informazioa Udaltzaingoari, Txosna Batzordeari, mugimendu feministari eta Durangoko merkataritza- eta ostalaritza-establezimenduei helarazi zaie.

 

Era berean, herritarrek eskura dituzten baliabideak ezagutzea errazteko eta sentsibilizazioa eta prebentzioa indartzeko, hainbat informazio-material prestatu dira. Horien artean daude arreta-zerbitzuei buruzko informazioa jasotzen duten txartelak, jaietan erabilgarri egongo den telefono-zenbakia duten eskumuturrekoak eta Sanfaustoetako logotipoa eta leloa dituzten txapak.

Material horiek Puntu Morean egongo dira eskuragarri, eta ostalaritza-establezimenduetan ere txartel informatiboak, pultserak eta txapak banatuko dira. Bestalde, Durangoko saltokiek protokoloari buruzko kartelak eta informazioa formatu digitalean jaso dituzte, Dendak Bairen laguntzarekin. Horrela, kanpainaren irismena zabaldu eta herritarrek eskuragarri dauden baliabideak eta laguntza edo orientazioa non eskatu dezaketen errazago ezagutzea sustatu nahi da.

Jesica Ruiz Berdintasuneko zinegotziak adierazi duenez, “DuranGOAZEN, jaiak ASKE disfrutatzera! ekimenarekin eta jaietan martxan jarriko ditugun baliabide guztiekin, Sanfaustoak jai seguruak, berdinzaleak eta indarkeria matxistarik gabekoak izatea nahi dugu. Horretarako, funtsezkoa da prebentzioa indartzea, arreta espezializatua bermatzea eta udalerriko eragileekin modu koordinatuan lan egitea”.

The post Durangok indarkeria matxistaren aurkako prebentzioa eta arreta indartuko ditu jaietan first appeared on DOT Durangaldea.