ABADIÑO | Elixabete Etxanobe Bizkaiko Ahaldun Nagusiak Abadiñoko Super-Ego Tools (Rothenberger Taldeko enpresa) bisitatu du gaur Durangoko Institutuko Bigarren Hezkuntzako ikasleekin batera, Industria Erronka dela-eta antolatutako jardueren barruan. Ekimen hori Metaleko Enpresen Bizkaiko Federazioak (FVEM) sustatzen du, industria Bizkaiko gazteei hurbiltzeko. DBHko 3. eta 4. mailako ikasleek parte hartu duten bisitan, eta Bizkaiko Ahaldun Nagusiarekin batera izan dira Ekonomia Sustatzeko foru diputatua, Ainara Basurko; FVEMko presidentea eta zuzendaria, Begoña San Migel eta Adolfo Rey, eta Super-Ego Toolseko zuzendari nagusia, José Buces.

Jardunaldiari hasiera emateko, konpainiaren eta Industria Erronka programaren aurkezpena egin da, eta, ondoren, ibilbide bat egin dute aurten 80 urte betetzen dituen enpresaren ekoizpen-plantan zehar. Horrela, ikasleek bertatik bertara ezagutu dituzte industria-prozesuak, erabilitako teknologiak eta Bizkaiko industria-sektoreak eskatzen dituen lanbide-profilak.

Bisitan zehar Elixabete Etxanobek azpimarratu duenez, “industria da Bizkaiko oraina eta etorkizuna eraikitzeko zutabeetako bat, eta funtsezkoa da gazteengana hurbiltzea, eurengan bokazioak pizteko eta gure enpresek behar duten talentua dugula bermatzeko”. Era berean, Industria Erronka bezalako ekimenek duten balioa nabarmendu du, hezkuntza-arloa enpresa-errealitatearekin lotzen baitute eta ikasleei benetako erreferenteak eskaintzen baitizkiete.

Bestalde, FVEMeko presidente Begoña San Miguelek nabarmendu du erakundeen, enpresen eta ikastetxeen arteko lankidetzak garrantzi handia duela talentu gaztea sustatzeko, eta gogorarazi du programa horri esker belaunaldi berriei gaur Bizkaian garatzen den industria berritzaile, teknologiko eta jasangarria erakutsi ahal zaiela.

Super-Ego Tools enpresaren instalazioetan egin da jarduera. Enpresa hori Rothenberger Taldekoa da, eta nazioarteko erreferentzia sendoa da iturgintzarako, klimatizaziorako eta industria-instalazioetarako erreminta eta makineria profesionalaren fabrikazioan.

Bisitan zehar, FVEMk Bizkaia with the Talent lankidetza-estrategiari egiten dion ekarpena nabarmendu da. Estrategia hori Bizkaiko Foru Aldundiak sustatzen du, lurraldeko talentuaren erronkari aurrea hartzeko. 42 erakunde, enpresa, ikastetxe eta ekosistemako eragile biltzen dituen ekimen bat da, STEM bokazioak bultzatzeko, talentua garatu eta erakartzeko eta Bizkaiko enpresa-sarearen lehiakortasuna indartzeko sortua.

Industria-arloko bokazioak

Industria Erronka funtsezko ekimen gisa finkatu da industria gazteengana hurbiltzeko eta talentuaren erronkari erantzuteko, horixe baita sektorearen erronka nagusietariko bat. 2018an abian jarri zenetik, Bizkaiko 26.000 ikaslek baino gehiagok zuzenean ezagutu dute lurraldeko industria-errealitatea programa honen bitartez, non enpresetara egiten diren bisitak, ikastetxeetako saioak eta benetako erronketan oinarritutako jarduerak konbinatzen baitira. Aurtengo edizioan, 68 ikastetxetako 7.000 ikaslek parte hartu dute. 113 bisita egin dira industria-enpresetara, eta sektoreko 64 konpainiaren inplikazioa lortu da; besteak beste, Super-Ego Tools enpresarena.

Programak Bizkaiko Foru Aldundiaren babesa du, eta STEM bokazioak bultzatzeko eta Bizkaiko industriak lehiakorra eta berritzailea izaten jarraitzeko behar duen talentua garatzeko ahalegin partekatuaren barruan kokatzen da.

The post Etxanobek Durangoko ikasleekin Super‑Ego Tools bisitatu du Industria Erronka programaren barne first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO |  Jesus Mari Arruabarrenak idatzi du liburua, eta ikerketa prozesuan hainbat ikerlari, herritar eta eragilek parte hartu dute. Prozesuan grabatutako testigantzak ere ikusgai jarriko dituzte hilaren 23an garaia.gerediaga.eus webgunean.

Gerediaga elkarteak 1936ko altxamendu faxistak eta ondorengo gerrak Abadiñon izan zuen eragina ikertu du, Abadiñoko Udalak babestutako egitasmoaren barruan. Duela bi urte hasi zen lana, eta emaitzak jasotzen dituen liburua datorren apirilaren 23an aurkeztuko dute jendaurrean Errota kultur etxean, 18:30ean. Arruabarrena abadiñarrak idatzi du liburua, ikerketan parte hartu duen talde zabalaren ekarpenak kontuan hartuta; beraz, talde-lan baten emaitza da.

Liburuaren edukia

1936ko gerraren oihartzuna. Abadiñarren testigantzak izeneko liburuak gertakari historikoak, artxiboetako datuak eta herritarren testigantzak bildu ditu. Urteetan isilpean eta norbanakoen memorian gordeta egon diren istorioak argitara ateratzea izan da egitasmoaren helburua, herrian gerraren biktima izan zirenen oroimena eta aitortza lantzeko. Ikerlan indibidualetatik harago, Abadiñoko memoria historikoa sakontasunez aztertu duen lehenengo ikerketa da, eta herriaren iragana ulertzeko lan garrantzitsua eskaintzen du.

Liburua hainbat ataletan banatuta dago. Arruabarrenaren kontakizuna gerraurreko testuingurua azaltzen hasten da, Abadiñoko egoera soziopolitikoan kokatuz. Ondoren, gerrako pasarteak eta gai nagusiak jorratzen ditu, bildutako datuak eta lekukotzak tartekatuz. Informazio berria ere plazaratzen da: Abadiñon izandako borrokak eta erasoak, fusilamenduak, espetxeratzeak, karguen depurazioak…

Horrez gain, Jimi Jimenez historialariak gerrarekin lotura izan zuten abadiñarren zerrendak osatu ditu, eta liburuaren azken atalean ageri dira. Zerrendak tipologien arabera sailkatuta daude: gudari eta milizianoak, langile batailoietara behartuak, epaituak, errefuxiatu eta ebakuatuak, bonbardaketetan hil edo zaurituak, fusilatuak, eskumatarrak, soldadu eskumatarrak, mobilizatuak, industriako langileak eta bestelakoak. Pertsona horien guztien biografia laburrak QR kode bidez kontsultatu daitezke.

Liburuak Mila Salterain eta Luis Berrizbeitiaren hitzaurrea ere badu.

Ikerketaren pausoak

Liburuaren oinarrian lan luze eta sakona dago: dokumentazioa aztertzea, aldizkari zaharrak kontsultatzea, argazkiak lokalizatzea eta elkarrizketak egitea, besteak beste. Arruabarrenarekin batera, hainbat ikerlari eta eragilek hartu dute parte: Jimi Jimenez historialaria Euskal Herriko eta Espainiako artxiboak arakatzen aritu da; Marta Calvo ikerlariak Auxilio Socialari buruzko azterketa sakondu du; eta Gerediaga elkarteko zein Durango 1936 elkarteko kideek ere lagundu dute. Horrez gain, informazio iturri gisa hainbat herritarren ekarpena jaso dute.

Testigantzak ikusgai

Ikerketa prozesuan 40 bat herritarrekin solasaldiak izan dituzte, eta horietako hogei bideoan grabatu dituzte Durango 1936 elkartearen laguntzaz. Testigantzak garaia.gerediaga.eus webgunean egongo dira ikusgai apirilaren 23tik aurrera. Aurkezpen ekitaldira bertaratzen direnek ikus-entzunezko horien lagin bat ikusteko aukera izango dute.

Liburuaren salmenta

1936ko gerraren oihartzuna. Abadiñarren testigantzak liburua ekitaldian bertan egongo da salgai, euskaraz zein gazteleraz. Ondoren, Abadiñoko Estankoan eta Petite kioskoan, baita Durangoko Arteka, Etxebarria, Hitz eta Urrike liburu-dendetan ere eskuratu ahal izango da. Gainera, online erosi daiteke Elkarren webgunearen bidez.

The post 1936ko gerrak Abadiñon izandako eraginak jaso dituen liburua aurkeztuko du Gerediagak first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Asturiasko Printzerriko Gobernuaren ordezkaritza ofizial baten presentzia izan da 1937ko apirilean Saibigainen desagertutako gudari eta miliziano euskaldun eta asturiarrei igande honetan urtero egiten zaien omenaldiaren berrikuntza nagusia.  Ovidio Zapico memoria demokratikoaz arduratzen den Asturiasko kontseilariak adierazi duenez, “gaurko omenaldian nire presentziak errekonozimendu kolektiboa eta memoria demokratikoarekiko, egiarekiko, justiziarekiko eta erreparazioarekiko konpromiso instituzionala ere izan nahi du. Ez errepikatzeko bermea finkatzen duten balioekiko keinu bat “.

Zapico IU Asturiaseko eta Convocatoria por Asturias koalizioko buruak azpimarratu duenez, “Saibigain gerraren gogortasuna sinbolizatzen duen tokia da, baita lubakia partekatu zuten herrien arteko anaitasuna ere. Asturiarrek eta euskaldunek elkarrekin borrokatu zuten estatu-golpe faxistaren aurka, askatasuna eta demokrazia defendatuz “.

Zapicok eskerrak eman dizkio Eusko Jaurlaritzari Asturiasko milizianoak aurkitzeko Saibigainen egiten ari den lanagatik, “frankismoaren biktimak konpontzen aurrera egiteko ezinbesteko lana” dela ziurtatuz. Sailburuak dei egin die CNTko Victor eta PCE-Juventudes Socialistas Unificadetako Lenin-Taboada batailoietako miliziano desagertuen balizko senideei Memoriaren Zuzendaritza Nagusiarekin harremanetan jar daitezen.

Ekitaldi hau Saibigain 1937 Memoria Historikoaren Elkarteak antolatu du, Burdin Hesiaren Oroimen Museoarekin eta beste elkarte memorialista batzuekin batera.  Urkiolako Santutegitik Saibigain tontorrera eraman duen martxan, besteak beste, Iñigo Urkullu lehendakariak, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Segurtasuneko sailburuak, Elixabete Etxanobe Bizkaiko Ahaldun  Nagusiak, Ana Otadui Bizkaiko Batzar Nagusietako Presidentea, Arantza Atutxa Bizkaiko foru diputatuak parte hartu dute, baita Durangaldeko (Mañaria, Durango, Elorrio edo Garai) alkateek ere. Iñigo Ansola eta Ion Gambra burukideek ordezkatu dute EAJ, eta Podemos Euskadik Joseba Andoni Fernandez eta Alfonso Arroyo bidali ditu. Asturiastik CNT sindikatuko ordezkari batzuk ere etorri dira. Asturiasko erakundeen ordezkaritza, Zapico kontseilaria buru zela, Begoña Collado memoria demokratikoaren zuzendariak eta María Miranda Herritarren Eskubideen Departamentuko kabinetearen zuzendariak ere osatu dute.

Lore-eskaintza hunkigarri batean Meabe (PSOE), Gonzalez Peña (UGT) eta Arana Goiri (EAJ-PNV) batailoietako gudarien eta euskal milizianoen izenak aipatu dira. Salsamendi (PCE), Guillermo Torrijos (UGT) eta Eusko Gudarosteko beste unitate batzuk, baita Victor (CNT) eta Lenin-Taboada (PCE-Juventudes Socialistas Unificadas) batailoietako miliziano asturiarrak ere, 117 arrosa guztira, Saibi mendiaren inguruan desagertutako 117 gazterentzat.

Bertaratutakoen artean Igorre, Dima, Getxo edo Bilbotik iritsitako desagertuen familiak egon dira, baina baita Asturias, Katalunia, Brusela edo Arlesetik iritsitakoak ere. Bereziki hunkigarria izan da UGTko Gonzalez Peña batailoiko komandante intendentea, Rafael Anguiano Arakistain, 1937ko apirilaren 6an Urkiolako frontean hil zena, familiaren presentzia. Hauek, Frantzian erbestean beren bizitzak berregin ondoren, lehen aldiz zapaldu dute beren arbasoaren gorpua bizirik gabe eta betiko geratu zen mendia.

Aitor Miñambres ikertzaileak errepaso labur bat egin du “duela 89 urte, armada frankistak Euskadi bereganatzeko egindako erasoaldian, euskal batailoiek eta asturiarrek hainbat egunez defendatu zituzten Urkiolako mendiak, etsaien aurrerapena geldiarazteko. Horrek ehunka baja ekarri zizkien, hildakoen eta zaurituen artean“. Burdin Hesiaren Oroimenezko Museoko zuzendariak azpimarratu duenez, “gertakari garrantzitsuenak hemen izan ziren, Saibigainen, bi taldeek gailurra jokatu zutenean benetako amorruz, eraso eta kontratakada amaigabeetan, euren jabetzagatik“. “Haiek izan zirelako, gu garelako. Izan zirelako, gara” amaitu du Miñambresek, ikurrina, bandera asturiarra eta hiru koloreko errepublikarra buru zituen omenaldiarekin batera zetorren pankartaren testua islatuz.

Teresa Usaola “Saibigain 1937 Elkartea”ko Presidenteak eta EAJko Arana Goiri Batailoiko Bediaga komandantearen iloba bilobak gogorarazi duenez, “hemen bizitza batzuk bertan behera geratu ziren. Familia batzuek 89 urte daramatzate belaunaldiz belaunaldi jasotako dolu baten zain. Nire familian ez zegoen hilobirik. Galdera mingarri bat zegoen: Non dago Felipe? Galdera hori ez da itzaltzen. Belaunaldiz belaunaldi igarotzen da“.

Asturiasko ordezkaritza instituzionalaren presentzia “elkarrekiko aitortzarako, errespetu partekaturako eta, nahiago nuke, are beharrezkoagoa den zerbaiterako beste urrats gisa” balioetsi du Usaolak: “Elkarrekin lan egitea, elkarrekin bilatzea, elkarrekin aurkitzea“.

Hunkituta, Usaolak argi utzi du partekatutako helburua “dagokien lekua ematea” dela, “hemen geratutako bakoitza ez baita zenbaki bat. Ez da historia. Bere izena izateko eskubidea duen gizakia da, bere duintasunerako eskubidea duena, mendi batean abandonatuta ez geratzeko eskubidea

duena, familiarekin bakean atseden hartzeko eskubidea duena“.”Hemen gure oinpean dauden guztiei eta mendi honetan goian jarraitzen duten guztiei: Ez zaituztegu ahaztu. Zuen bila jarraitzen dugu eta inork eta ezerk ez gaitu geldituko ” amaitu du Usaolak omenaldi honetan. Bukatzeko, euskarazko, gaztelaniazko eta asturierazko poesia bat eta “Eusko Gudariak” ereserkia abestu ditu, Bediaga komandantea bultzatzaile nagusietako bat izan zuena.

Omenaldi honen xehetasunak “Euskadi Movie” ekoiztetxeak filmatu ditu “Saibigain 1937. El monte de la sangre” delako izenburupean, Teresa Usaola euskaldunak eta Maria Mar Gallego asturiarrak desagertutako pertsona maiteak aurkitzeko egindako borroka jasoko da ETBrentzat eta RTPArentzat.

Aranzadiko eta Euskal Prospekzio Taldeko taldeek 2023tik aurrera 5 pertsonaren gorpuzkiak atera dituzte 4 hobitan. EPTko iturriek adierazi dutenez, bosgarren hobi bat aurkitu dute eta lurpetik ateratzeko zain dago. Saibigaingo desagertuen hogei bat familiak DNA laginak eman dizkiote Gogora Institutuari, hobi horietan hobitik ateratako gorpuzkiekin alderatu ahal izateko. Asturiasko Gobernuko Memoria Demokratikoaren Zuzendaritza Saibigainen desagertutako berrogeita hamar asturiarren senide gehiagorekin harremanetan jartzen saiatzen ari da une honetan, euskal erakunde eta instituzioek orain arte egindako lana osatzeko.

The post Asturiasek eta Euskadik omenaldia egin diete 1937an Saibigaingo bataillan desagertutakoei first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | «Saibigain 1937» memoria historikoaren elkarteak, Burdin Hesiaren Oroimenaren Museoarekin eta hainbat elkarte memorialistarekin batera, omenaldia antolatu du igande honetan, apirilak 12 dituela, 1936ko gerran demokraziaren eta askatasunaren defentsan inguru horretan bizitza galdu zutenen alde. Saibigain mendiko batailan, 250 lagun inguru zendu ziren, baina horietatik ehun gorpu baino gehiago ezin izan dituzte berreskuratu.

Saibin borrokan aritu ziren gizonezkoen sakrifizioak eta gertakarion gaineko zabalkundeak, besteak beste, ahalbidetu zuten euskaldunon herriak, Euskadik, bizirik iraun zezan diktadura frankistan, kartzelan eta erbestealdian.

Omenaldian, gudarien eta miliziano asturiarren senideek eta Durangaldeko hainbat udaletako kideek eta elkarte memorialistetako ordezkariek parte hartuko dute. Omenaldia Urkiolako santutegitik abiatuko da goizeko 10etan, eta 11etan amaituko da, eroritako borrokalariak oroitu guran, lore-eskaintza eginda Saibi mendiaren gaineko gurutzearen aurrean.

The post Saibi mendiko batailan hildako gudari eta miliziano asturiarrak omentzeko ekitaldia first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | ​Abadiñoko udal-baratze ludiko libreen eskabideak aurkezteko deialdi publikoan onartutakoen, erreserbaren eta baztertutakoen behin-behineko zerrenda publikatu du.

Udalak Tornosolo landa eremuko ortu publikoetan libre geratu diren partzelak eskuratzeko izen-ematea zabaldu zuen martxoaren hasieran.

50 m2 inguruko lurzatia eskaintzen da, eta, erabilera egokia sustatzeko, ortuak lantzeko baliabide materialak eta lanabesak Udalak ematen ditu. Hilabeteko 10 euroko prezioa ordainduko da, eta kontsumitutako ur bolumenaren araberako ordainketa ere egin beharko da. Horrez gain, 100 euroko fidantza jarriko da ortuak behar bezala erabiliko direla bermatzeko. Beharrizan ekonomikoak dituztenentzako hobari sistema bat aplikatuko da.

Balorazio positiboa

Abadiñon, 2025eko ekainean jarri ziren martxan ortu publikoak, eta, ordutik, martxan daude. Udalak positiboki baloratzen du orain arteko ibilbidea: “Proiektu honek aukera ematen die bizilagunei kontsumo pertsonalerako barazkiak eta fruituak lortzeko, bizi ohitura osasungarriak eta ingurumenarekiko errespetua sustatuz. Horrez gainera, herri kohesiorako elementu oso garrantzitsua da; izan ere, adin eta auzo desberdinetako pertsonak biltzen dira, eta elkar laguntzen eta zaintzen dute”.

Zerrenda ​​(PDF 181KB)​

The post Onartuen eta baztertuen behin-behineko zerrenda: Abadiñoko udal-baratzeak first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO| Abadiñok gaur goizean aurkeztu ditu udal kirol-instalakuntzak hobetzeko inbertsio berriak. Inbertsio plan berri hau lehentasunezkoa da udal gobernuarentzat, herritarren eskaerei erantzun eta ohitura osasungarriak sustatzea baitu helburu. Guztira, 300.000 eta 400.000 euro arteko funtsa erabiliko da lan hauetarako, 2025eko likidaziotik geratutako diru-hondakinari esker.

Hobekuntza nagusietako bat Astolako kiroldegiko gimnasioan nabarituko da: indar-lana egiteko makina berriak jarriko dituzte eta korrika zein bizikletan egiteko ekipamendua alokatu egingo da, gero erosteko aukerarekin. Lizitazioa amaitu bezain lasar, udazkenerako prest egotea espero da. Horrez gain, Astolako futbol-zelaiak itxura berria hartuko du udan, urteetako higaduraren ostean belar artifiziala erabat berrituko baitute.

Hobekuntza gehiago

Frontoiek ere jasoko dute arreta. Alde batetik, Zelaietako frontoiko estalkia berritzeko proiektua idatziko da, plaka solarrak jartzeko aukera aztertuz, eta bitartean, egungo filtrazioak konpontzeko neurriak hartuko dira. Bestetik, aditu talde batek Traña-Matienako frontoiaren egitura aztertuko du, eta materiala gordetzeko gune berri bat egokituko da bertan.

Jarduketa hauek iazko bideari jarraitzen diote, orduan berritu baitzen Astolako igerilekuko arazketa-sistema (358.000 euroko kostuarekin) eta kalistenia-parkea jarri. Udaletik argi utzi dute kirolaren aldeko apustu irmoa egiten dutela, “osasuna zaintzeko eta komunitatea indartzeko” funtsezko tresna delako. Horregatik, Bizkaiko Foru Aldundiari laguntzak eskatzen jarraituko dute aurreikusitako lanak osatzeko.

The post Abadiñok udal kirol-instalakuntzak hobetzeko inbertsio berriak aurkeztu ditu first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Udalak otsailean abiatu zuen Abadiñoko Etxebizitza Plana lantzeko prozesua, etxebizitzaren arloan dauden erronka eta beharrizan nagusiei modu integralean, koordinatuan eta errealistan erantzuteko helburuarekin. Ildo horretan, otsailaren 25ean, udalak herritarrei zuzendutako aurkezpen saio ireki bat egin zuen, prozesuaren nondik norakoak azaltzeko eta lehen ekarpen orokorrak jasotzeko. Gaur, berriz, prozesuan parte hartzeko inkesta zabaldu da. Herritarren aldetik, zuzeneko informazioa jasotzea da helburua, etxebizitzaren inguruan dituzten beharrizanak, kezkak eta proposamenak ezagutzeko. Era horretara, fase berri batean sartzen da prozesua, eta abadiñar guztien inplikazioa gakoa izango da.

Etxebizitzarekin lotutako hainbat alderdi lantzen ditu anonimoa den galdetegiak. Alde batetik, herritarren egungo egoera zein den ezagutu nahi da: norbere etxean edo alokairuan bizi diren, norekin bizi diren, zein etxebizitza motatan bizi diren edota prezioarekin, tamainarekin, kokapenarekin edo irisgarritasunarekin duten gogobetetzemaila zein den. Datu horiek guztiak Abadiñoko metabolismo demografikoaren diagnosiaren analisi kuantitatiboarekin batera aztertuko dira.

Inkestaren bitartez, hainbat gai jorratzen dira. Besteak beste, etxebizitza aldatzeko beharra —prezioa, erosotasuna edota irisgarritasun falta direla-eta— edo emantzipatzeko zailtasunak dituzten.
Bestalde, inkestak, Abadiñoko etxebizitzari buruzko pertzepzio orokorra ere jaso nahi du. Kasurako, udalerrian hautemandako arazo nagusiak zeintzuk diren galdetzen zaie herritarrei: etxebizitzarik eza, prezio altuak edota etxebizitza hutsak egotea, esaterako.

Halaber, egoera horri aurre egiteko hartu diren neurriei buruz ere galdetzen zaie herritarrei: babestutako etxebizitzak eraikitzea, emantzipaziorako laguntzak hobetzea edota etxebizitza turistikoak mugatzea, besteak beste.

Udalak herritar guztiak animatu nahi ditu inkesta betetzera, horietako bakoitzaren ekarpenak funtsezkoak izango baitira Abadiñoko Etxebizitza Plana modu errealistan eta udalerriaren beharrei egokituta eraikitzeko.

Udalaren hitzetan, “etxebizitza da gaur egun Abadiñoko herritarren kezka nagusienetako bat. Horregatik, legegintzaldiaren hasieratik, hainbat neurri hartu ditugu egoera horri erantzuteko, hala nola, zenbait lokal etxebizitza bihurtzeko aukera, HAPO berrikustea eskaintza handitzeko edo alokairu publikoko etxebizitza berriak bultzatzea”.

Ildo horretan, gaineratu dute “Etxebizitza Plana egitea beste urrats bat da estrategia horren barruan, eta prozesu parte hartzaile hau gakoa izango da Etxebizitza Plan erabilgarri, errealista eta udalerriko beharrizanekin bat datorrena definitzeko”.

Inkesta martxan dago dagoeneko, eta apirilaren 17ra arte bete ahal izango da online edo presentzialki, udal bulegoetan, Errota Kultur Etxean eta Mediatekan.

The post Etxebizitza Planeko inkestan parte hartzeko epea zabaldu du Abadiñoko Udalak first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Udalak Traña-Matienako farmaziaren eta trenbidearen artean dauden zonaldeak berrurbanizatzeko proiektuaren idazketa lizitatu du; Perulanda eta Trañabarren 15-25 kaleen artean, hain zuzen ere.

Proiektua bi fasetan egitea planteatu da. Alde batetik, farmaziaren eta Trañabarren 25 zenbakiaren artean dagoen plazaren berrurbanizazioa; eta, bestetik, Trañabarren 25 zenbakia trenbidearekin lotzen duen eremua. Kontratua BerrizArkitektoaK SLP estudioari esleitu zaio, eta, Udalak, 33.880 euro bideratuko ditu.

Proposamenak espazioaren berrantolaketa integrala planteatzen du, egun dauden oinezkoen fluxuetan oinarrituta. Gaur egungoak baino ingurune atseginagoak eta irisgarriagoak sortzea da helburua. Horrekin batera, lur azpiko sareak errebisatu eta eguneratuko dira.

Planteamendu berriak espazioen arteko lotura hobetzea, oinezkoei protagonismo handiagoa ematea eta egonleku atseginagoak sortzea bilatuko du, bereziki auzokoen eguneroko bizitzarako pentsatuta.
Era berean, proiektuak hainbat irizpide hartuko ditu kontuan, hala nola irisgarritasun unibertsala, material jasangarrien erabilera eta berdeguneak, itzala eta topaguneak bezalako elementuak integratzea.

Helburu nagusietako bat bi faseen diseinua bateratzea izango da, eremu osoak hiriespazio bakar gisa funtziona dezan.

Proiektu honek, Abadiñoko Udalak herriko gune desberdinak irisgarriagoak egin eta sareak modernizatzeko duen konpromisoari erantzuten dio

The post Abadiñok Perulanda eta Trañabarren ingurua urbanizatzeko proiektuaren idazketa lizitatu du first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Bizkaiko Foru Aldundiak Suspertze Plana aplikatu den lehenengo urtearen balantzea egin du; hain zuzen ere, lehen sektorea bultzatzeko asmoz nekazaritza-sektoreko ordezkariekin batera diseinatu den plana. Abadiñoko Ekitaldian Bizkaiko ahaldun nagusi Elixabete Etxanobek eta Ingurune Naturala eta Nekazaritza Sustatzeko foru-diputatu Arantza Atutxak hartu dute parte, EHNE eta ENBA sindikatuetako ordezkariekin eta Lursail kooperatibarekin batera.

Suspertze Planak 14 neurri biltzen ditu, bost eremu estrategikotan egituratuak: lurralde-oinarria, albaitaritza-osasuna, belaunaldi-aldaketa, errentagarritasuna eta giza bideragarritasuna. Arlo horiek definitzeko, partaidetza-prozesu bat egin zen, zeinean Bizkaiko nekazaritza-sektorearen beharrizan eta kezka nagusiak jaso baitziren.

Sortu zenean, urteko 2,04 milioi euroren aurrekontua esleitu zitzaion planari, baina lehenengo urte honetan egindako aurrekontu-ahalegina 2,48 milioi euroraino iritsi da; hortaz, gainditu egin da hasierako konpromisoa.

Bizkaiko ahaldun nagusi Elixabete Etxanobek, erakundeak lehen sektorearekin duen konpromisoa nabarmendu, eta azpimarratu du ezen lehen sektorearen ondoan egotea, kontu ekonomikoa ez ezik, Bizkaiarentzako apustu estrategikoa ere badela. Eta gehitu du baserritarrek gure lurraldea kudeatzen dutela; bizirik mantentzen dutela landa-ingurunea, eta elikagaiak hurbil eta kalitatez ekoiztea bermatzen dutela. Amaitzeko, esan du horixe dela arrazoia aldundiak indartzen jarraitzeko haien lana eta etorkizuna babesten dituzten politika publikoak.

Funtsezko bost arlo sektorearen etorkizunerako

Suspertze Planak bost eremu ditu ardatz, Bizkaian lehen sektorearen etorkizuna bermatzeko estrategikotzat jotzen direnak: lurralde-oinarria, albaitaritza-osasuna, belaunaldi-aldaketa, ustiategien errentagarritasuna eta giza bideragarritasuna. Azken kontzeptu horrek sektorean lan egiten dutenen bizi-kalitatean ere jartzen du arreta.

Bi irizpide hauetan oinarrituta aukeratu ziren arlo horiek: batetik, sektorearentzat garrantzitsuak izatea eta, bestetik, foru-eskumenekoak izatea.

Lurralde-oinarria eta mendien kudeaketa hobetzea

Bizkaiko nekazaritza-sektorearen erronka nagusietako bat lurra eskuratzea da. Nekazaritza-eremu handiak dituzten beste lurralde batzuetan ez bezala, jarduera, gurean, haran eta mendi-hegaletako familia-ustiategi txikietan oinarritzen da, eta horrek baliabide estrategiko bihurtzen du hektarea bakoitza.

Lehenengo urte honetan, larreak hobetzeko jarduketak bultzatu dira onura publikoko mendietan eta nekazaritza-lurren funtseko lursailetan, 191.000 euro inbertituz. Zenbait tokitan esku hartu da, hala nola Oizen, Kolitzan (Balmaseda), Galdamesen, Gatikan, Ean, Urduñan eta Arroletzan (Barakaldo). Jarduketa hauek egin dira, besteak beste: sasiak garbitu; larreak hobetu; pistak egokitu, eta uraskak eta abereen pasabideak jarri.

Gainera, mendien foru-araudi berriaren bidez, arindu egin dira mendiak larre gisa erabili ahal izateko erabilera-aldaketen izapideak, eta abian jarri dira lepoko elektronikoen bidez larratze birtuala egiteko laguntzak. Halakoei esker, ez da hesirik behar mendian abereak gobernatzeko.

Bestalde, Negubaso proiektua bultzatu da Gorbeialdean, 180.000 euro inbertituz, neguan basoberen erabilera sustatzeko baso-larregintzako sistemen bidez zenbait udalerritan.

Jarduketa nabarmenetako bat da Karrantza haranean erreketa kontrolatuak egiteko lehenengo jarduketaren diseinua, larreen kudeaketa hobetzeko eta suteak prebenitzeko.

Aldi berean, indartu egin dira basoak bertan behera ez uzteko neurriak: 60.000 euro gehiago eman zaizkio Basogintza Elkarteari, eta abian jarri da Baso-Truke proiektua, 40.000 euro inbertituz, baso-partzelak trukatzeko eta haien kudeaketa hobetzeko.

Osasun-zaintza gehiago azienda babesteko

Albaitaritza-osasuna planaren lehentasunezko beste ardatzetako bat da, bereziki kontuan harturik abeltzaintzak presentzia handia duela gure lurraldean eta gaur egun gaixotasunak gero eta gehiago hedatzen direla.

Lehenengo urte honetan, 601 abeltzaintza-ustiategik sartu dute dagoeneko ustiategiko albaitariaren figura euren osasun-planaren barruan. 12 albaitarik parte hartu dute eta 107.000 euro baino gehiago inbertitu dira.

Berebat, basafauna kontrolatzeko jarduerak areagotu dira eta nabarmen murriztu dira nekazaritza-ustiategiek jasaten dituzten kalteak.

Belaunaldi-aldaketa eta errentagarritasuna, etorkizunerako gako

Nekazaritza-sektorearen zahartzea da erronka nagusietako bat. Batez besteko adina 49 urte ingurukoa da, eta azpisektore batzuetan 50 urtetik gorakoa; horregatik, funtsezkoa da sektorean jende gehiago sartzen laguntzea.

Bizkaian, jarduneko nekazaritza-ustiategi profesionaletatik 116k hurrengo bost urteetan hartuko dute erretiroa, titularrek 56 eta 61 urte bitarteko adina baitute.

Erronka horri aurre egiteko, abian jarri dira belaunaldi-aldaketarako bitartekaritza-bulego bat eta ustiategien banku bat, erretiroa hartzen dutenek aukera izan dezaten nekazaritza-jarduerari jarraipena emateko interesa duten pertsonekin harremanetan jartzeko.

Estrategiak barnean hartzen ditu, halaber, ustiategiak eskualdatzeko laguntzak, 50.000 eurorainokoak, erreleboa hartzen duenaren adinaren eta eskualdatze-formularen arabera.

Gainera, inbertsioen foru-dekretua berritu egin da, sektorea modernizatzen laguntzeko. 2025ean, lehenengoz ezarri da urte osoan zabalik dagoen deialdi bat, eta, horri esker, % 29 gehitu da eskabide kopurua, 230 espedientera iritsiz, eta % 40ko gehikuntza izan da emakume baserritarrek aurkeztutako eskabideetan.

Inbertsioa zenbait azpisektoretan banatu da, hala nola esnetarako behi-azienda (1,26 milioi euro), okelatarako behi-azienda (1,06 milioi), ardi-azienda (557.000 euro) eta berotegiko barazkigintza (250.000 euro).

Planak txakolinaren babesa ere bultzatu du, mahastiak ekologizatzeko proiektuen bidez eta hondarribi zuri barietatea hibridatzeko programa baten bidez, tratamendu fitosanitarioak murrizteko eta mahastizaintzaren jasangarritasuna hobetzeko Bizkaian.

Sektoreko bizi-kalitatea hobetzeko neurriak

Suspertze Planak giza bideragarritasuna (bidabilitatea) kontzeptua ere jasotzen du, zeina sektoreko emakumeek bultzatu baitute aldarrikatzeko ustiategien bideragarritasunak berekin ekarri behar duela bizimodu duina eta kontziliagarria.

Arlo horretan, hobetu egin dira seme-alabak jaiotzeagatik nekazaritza-ustiategietan ordezpenak egiteko laguntzak, 16 asteraino luzatuz diruz lagundutako aldia. 2025ean, hiru ustiategiren eskabideei erantzun zaie, eta 15.000 euro baino gehiago eman dira laguntzetan.

Orobat, administrazio-prozedurak sinplifikatu dira eta aurretiko hitzordua kendu da Gertu zerbitzuetan, nekazaritzako izapideak errazteko.

The post Bizkaiak lehen sektoreari ematen dion babesa indartu du 2,5 milioi euro inbertituz first appeared on DOT Durangaldea.