ABADIÑO – Datorren ekainaren 5ean, ostirala, Traña-Matienako herri eskolak mende bat beteko du ateak lehen aldiz ireki zituenetik. Hori dela eta, eskola komunitateak, Ikasleen Gurasoen Elkartea barne, efemeride historiko hau ospatzeko ekitaldi sorta oparoa prestatu du.

Egun seinalatuko ekitaldi nagusia arratsaldeko 17:00etan hasiko da eskolako jolastokian. Antolatzaileek iragarri dutenez, harrera ekitaldi indartsua izango da, herriaren aniztasuna eta kultur aberastasuna erakutsiko dituena eta 100 urteko ibilbideari omenaldia egingo diona. “Guretzat, ospakizun hau ez da ekitaldi soil bat izango, gure herriaren bizitza, bilakaera soziokulturala eta belaunaldiz belaunaldi eraikitako komunitate-loturak islatzen dituen ikuskizun handi bat baizik”, azaldu dute 100. Urteurreneko Batzordeko kideek.

“Auzo baten oihua”

Mendeurrenerako lema aproposa aukeratu du komunitateak: Auzo baten oihua. Batzordekideen ustez, “Traña-Matienak beti izan du auzo-nortasuna eta izaera propioa, eta, hein handi batean, eskolari zor zaio hori. 100 urte hauetan eskola izan delako auzoaren taupada: ikasketa akademikoen lekua, baina baita kultur eragileena, kirol taldeena, euskararena eta bizikidetzarena ere”.

Gauzak horrela, ekainaren 5eko ekitaldian, mendeurrenerako espresuki sortutako abestia eta bideoklipa aurkeztuko dira. Kantua Baske Street Boys taldeak egin du (lau taldekideetako hiru eskolako ikasle ohiak dira). Ekitaldi instituzionalaren ostean, jolasak eta disko-festa egongo dira herritar guztientzat.

Ospakizunak urte osoan zehar eta dokumentala

Ekainaren 5eko datak ez dio amaierarik emango mendeurrenari; aitzitik, hasiera ofiziala izango da. Hortik aurrera, 2026-2027 ikasturte osoan zehar, askotariko ekintza kulturalak antolatuko dira Abadiñon.

Gainera, Durangoko Bideografik ekoiztetxearekin elkarlanean, eskolaren 100 urteko historiari buruzko dokumental bat prestatzen ari dira. Bertan, irudi historikoak, testigantzak eta memoria kolektiboa bilduko dira, eta datozen hilabeteetan aurkeztuko dute. Mende beteko ibilbide honi amaiera borobila emateko, jai erraldoi bat egingo da 2027ko ekainean.

Lan horiek guztiak koordinatzeko, hilabeteetan zehar auzolanean aritu da irakasleek, ikasleek, gaur egungo zein antzinako familiek, udal ordezkariek eta herriko hainbat eragilek osatutako batzordea.

Mende bat baserri inguruko umeak alfabetatzen

Traña-Matienako eskola Trañako Eskola modura jaio zen 1926an. Garai hartan, Bizkaiko Foru Aldundiak baserri inguruetako umeak alfabetatzeko asmoz “auzo eskolak” (Escuelas de barriada) eraikitzeari ekin zion.

Eskolaren jatorrizko eraikinean jubilatuen etxea dago gaur egun. Gerora, haren ondoan, Haur Hezkuntzako eta jantokiko eraikina egin zen, eta azkenik, egungo Lehen Hezkuntzako blokea. Mende batez, eskolak milaka haur eta belaunaldi batu ditu, eta horregatik, mendeurren hau auzo oso baten memoria kolektiboaren aitortza bihurtuko da.

The post Traña-Matienako eskolak 100 urte beteko ditu eta ekitaldi asko prestatu ditu first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Lorpen instituzional eta herritarra Abadiñon, baina zapore gazi-gozoarekin. Datorren ekainaren 1etik aurrera, Bizkaiko Foru Aldundiak Muntsaratzeko geltokia txertatuko du ofizialki autopistatik Bilbo eta Elorrio lotzen dituen Bizkaibuseko A3923 linearen ibilbide guztietan. Neurri honekin, Garraio Sailak erantzuna eman dio azkenik Udalaren eskaerari eta auzoko bizilagunek babestutako 500 sinatuko presioari.

Orain arte, Muntsaratzek larunbat, jaiegun edo Durango eta Elorrio arteko barne-ibilbideetan soilik zuen geltokia, eta Bilborako ibilbide zuzenetatik kanpo geratzen zen. Aldundiak hasiera batean eskaerari uko egin zion iaz, zerbitzuak “txarrera” egingo zuela alegatuz. Hala ere, Udalaren tematzeak eta auzoko datu demografikoek —dagoeneko 1.875 biztanle ditu Muntsaratzek— iritziz aldarazi dute Aldundia.

Aldaketa honekin, autopistatik doazen linea zuzenek (001 Bilbo-Durango-Elorrio eta 004 Bilbo-Durango-Elorrio-Arrasate) Muntsaratzen geldialdia egingo dute bi noranzkoetan, ordutegiak, maiztasunak edo autobus kopurua aldatu gabe. Udaletik oso positibotzat jo dute hobekuntza, herritarrei “konexio zuzenagoa eta erosoagoa izatea ahalbidetuko dielako, garraio publikoaren erabilera sustatuz”.

Desblokeo hori egon arren, gnaiko asebetetzea ez da osoa. Abadiñoko Udalak helegiteak erregistratu ditu Bizkaibusen aurreproiektu berriaren aurrean, Aldundiak udalerriarentzat estrategikoak diren hainbat eskaera historiko kanpoan utzi dituela egiaztatu ostean.

Udalak premiaz txertatzeko eskatzen dituen aldarrikapenen artean honako hauek nabarmentzen dira:

• Saturazioa eskola-ordutegian: A3911 linea goizez indartzea eskatzen da; izan ere, Zelaieta eta Muntsaratzeko ikasleek masifikazio arazo larriak jasaten dituzte autobusez Traña-Matienako institutura joateko.

• Loiu eta Zamudiorekiko loturak: Eskualdeak Loiuko Aireportuarekin eta Zamudioko Teknologia Parkearekin dituen loturak hobetzea eskatzen du udalerriak.

• Gauetako eta jaietako zerbitzuak: Asteburuetan Bizkaibusen gaueko zerbitzua zabaltzea exijitzen dute, gazteei mugikortasun segurua eskaintzeko, baita San Blas azoka jendetsuan errefortzu bereziak jartzea ere.

• Bilboko geltokiei eutsi: Aldundiak Durangaldea eta Bilbo lotzen dituzten lineetan Zabalburu eta La Casillako geltokiak kentzeko asmoaren aurrean, Udalak bi geralekuei eustea eskatu du formalki, eskualdeko erabiltzaileei kalterik ez egiteko.

The post Bilbora zuzenean doan Bizkaibuseko linea Muntsaratzen geratzea lortu du Abadiñok first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Ertzaintzaren helikoptero batek 58 urteko mendizale bat erreskatatu du gaur goizean Astxiki mendian (Anboto ondoko tontorra, Abadiñoko lurretan), subida orduan orniluan lesio bat jasan ostean.

Goizeko hamaikak aldera, SOS Deiak 112 larrialdi zerbitzuak abisu bat jaso du. Deigileak azaldu duenez, Artolako lepoaren inguruan zegoen, Astxiki mendirako bidean, eta bere lagunari ornilua bihurritu zaionez, ezin zuen bidearekin jarraitu. Horrez gain, minaren ondorioz zorabiatuta zegoela adierazi du.

Jasotako xehetasunak ikusita, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Saileko Larrialdiei Atentzioa Emateko Zuzendaritzako teknikariek Ertzaintzaren helikoptero bat mobilizatu dute airetik laguntzeko. Era berean, Over eta Erreskate Unitateko (U.V.R.) Mendiko Ataleko agenteak ere bertaratu dira.

Poliziaren aireontziak zauritutako gizona jaso du, eta Iurretako Ertzaintzaren baseraino eraman du zuzenean. Bertan, anbulantzia bat zegoen zain, eta osasun-langileek Galdakao-Usansoloko ospitalera eraman dute mendizalea, zauria aztertu eta beharrezko artapena jasotakoxe.

The post Helikopteroz erreskatatu dute Astxikin zauritutako 58 urteko mendizale bat first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Traña-Matienan dagoen La Magdalena enpresa aitzindaria da nekazaritzako makineriak erabiltzen dituzten cardan transmisio-ardatzak diseinatzen, fabrikatzen eta merkaturatzen. Txapeldun ezkutua bere sektorean, 60 herrialde baino gehiagotan dihardu, eta berrikuntzaren aldeko apustu gogorra egiten du, hazkundearen eragiletzat jota. Horren adibide dugu konpainia garatzen ari den pintura-lerro automatizatu eta robotizatu berria, zeinak garraio adimenduna, ikusmen artifizialeko sistemak eta machine learning delakoaren bidez bere kasa ikasteko gaitasuna duen sei ardatzeko robot bat integratzen dituen. Soluzio horrek ekoizpen-prozesua optimizatzea ahalbidetzen du, baita geometria konplexuko piezetan ere. Gainera, proiektuak pintura-kontsumoa nabarmenki murriztea lortu du, eta, ondorioz, ingurumen-inpaktu positiboa sortu du eta bere sektorearen barruan digitalizazioan eta etengabeko hobekuntzan erreferente gisa indarrez agertzen jarraitu du.

The post ON Bizkaia saria trantsizio digitaleko proiektuari Abadiñoko La Magdalenak jaso du first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Udalak Astolako kirol instalazioetan dagoen goiko futbol zelaiaren berdegunea berritzeko lizitazioa kaleratu du, 283.000 eurotan. Astolak bi futbol zelai ditu, eta zaharrena berritu beharra dago, bere balio-bizitza amaitzear baitago 15 urtetik gorako erabilera intentsiboaren ondoren.

Abadiñoko futbol zelaia talde ugarik erabiltzen dute, bai emakumezkoek bai gizonezkoek, eta guztiek behar dute entrenamendu eta lehiaketetarako egoki prestatutako zelaia. Horregatik, berritze lanaren helburua da herriko kirol jardueraren kalitatea eta jarraikortasuna bermatzea. Legegintzaldi hasieratik, Udalak Astolako instalazioak hobetzeko erronkari eutsi dio, aldagela berriak sortuz eta kirol taldeekin hitzarmen ezberdinak sinatuz.

Esku-hartzea aprobetxatuz, zelaiaren ezaugarriak egungo ingurumen eskakizunetara egokituko dira. Horretarako, belar artifizial jasangarriagoa erabiliko da, hondarrez betetako sistema baliatuz, ohiko kautxuaren ordez.

Lizitazioan alderdi tekniko garrantzitsuak hartuko dira kontuan, hala nola zuntzaren pisua (gr/cm²), belarraren DTEX osoa, monofilamentu zuzena, eta testuradunaren gutxieneko lodiera eta oinarri elastikoa.

Obren exekuziorako aurreikusitako epea 8 astekoa da, nahiz eta epeak murrizteko proposamenak baloratuko diren.

Udal ordezkariek nabarmendu dute “berrikuntza honek aukera emango digula Abadiñoko futbol talde guztiei kalitatezko instalazioak eskaintzeko”, eta lan hauek herriko kirol instalazioak hobetzeko martxan jarritako neurri multzoaren parte direla.

Era berean, ingurumen ikuspegia azpimarratu dute: “Gaur egungo erronka nagusietako bat da azpiegiturak jasangarritasun irizpideetara egokitzea, eta proiektu honetan urrats garrantzitsua emango dugu, material berritzaileago eta ingurumena errespetatzen dutenak erabiliz”.

The post Abadiñok Astolako goiko futbol zelaiko berdegunea berritzeko lanak lizitaziora atera ditu first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO |  Abadiñoko Udalak herriko nagusien guneak hobetzeko bi proiektu garrantzitsu hasiko ditu datozen egunetan: Traña-Matienako jubilatuen egoitza handitzea eta Zelaietako jubilatuen taberna eraberritzea. Bi egitasmoak Legegintzaldi Agendan jasota daude eta elkarteen aspaldiko eskaerei erantzuten diote.

Traña-Matienan, adinekoen kopurua handitu denez, espazio gehiago izateko beharra gero eta nabariagoa da. Instalazioak handituta, jarduerak Nagusien gunean bertan zentralizatu nahi dira, Errota Kultur Etxearekiko menpekotasuna gutxituz eta ordutegi malguagoak eskainiz. Lehen urratsa handitze proiektua diseinatzea eta aurrekontua zehaztea izango da.

Zelaietan, tabernaren ingurunea oinezkotu ondoren, hurrengo pausoa barrualdea egokitzea izango da. Gaur egungo instalazioak, batez ere zorua eta komunak, zaharkituta daude eta proiektu berriak espazioa erabiltzaileen beharretara eguneratuko du.

Bi proiektuek talde politiko guztien adostasuna jaso dute Hirigintza Batzordean. Diseinu prozesuan San Prudentzio eta San Trokaz elkarteetako kideek eta hezkuntza komunitateko ordezkariek parte hartuko dute, udal teknikariekin batera.

The post Matienako jubilatuen egoitza eta Zelaietako taberna berritzeko diseinuak abian first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Abadiñoko EAJ-PNVko bozeramaileak, Mikel Garaizabalek, Sara Zearsolo jeltzalearekin batera, Traña-Matienan aparkatzeko dagoen arazoan aurrerapenik eza kritikatu du gaur goizean Udalean, arreta Arzubiko aparkalekuan jarriz. Adierazi duenez, gobernu taldeak ez dio erantzun herritarren eskaera nagusietako bati, legegintzaldi planean jaso zuen arren.

Garaizabalek salatu duenez, “bi urte, laster hiru” igaro ondoren, aurreikusitako proiektua ez da gauzatu, eta berriki baztertu egin dute lurrik ez dagoelako. Bere ustez, honek “plangintza eta zorroztasun falta” agerian uzten du, are gehiago ia 17.000 euroko proiektu bat idatzi denean, azkenean eraginik gabe geratu dena.

Jeltzaleen proposamena

Egoera honen aurrean, jeltzaleek Arzubian solairu anitzeko aparkalekua eraikitzeko proposamena berretsi dute; duela urtebete aurkeztu zuten alegazio baten bidez, eta onartu zena. Defendatu dutenez, aukera hau “teknikoki bideragarria” da, baina gobernu taldeak ez du aztertu. Zentzu horretan, aukera hori analizatzea eskatu dute eta eskua luzatu dute “elkarrekin lan egiteko”, herritarrentzat garrantzitsua den arazo bati irtenbidea emateko.

Proposamenak, gainera, Arzubiko espazioa bera hobetzea dakar, besteak beste: argiztapena indartzea, ibilgailu elektrikoentzat karga-puntuak jartzea edo gunea San Prudentzio jaietako barrakak hartzeko egokitzea.

The post Abadiñoko EAJk Arzubiko aparkalekuan irtenbiderik eza salatu du first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Abadiñoko Etxebizitza Plana lantzeko prozesuaren baitan, Hiritik At taldeko Ander Zangitu arkitektoak martxoan bultzatutako herritarren inkestaren emaitzak aurkeztu ditu gaur goizean. Jasotako 229 erantzunek argazki argia eskaintzen dute: udalerriko etxebizitza arazoak egiturazko izaera du, eta eragina du bai etxebizitza eskuratzeko orduan, bai etxeen baldintza eta egokitasunean.

Parte-hartzea modu positiboan baloratu da, eta emakumeak izan dira nagusi (%57,9); gizonak %40,2 izan dira, eta %1,9 identitate ez-bitarreko pertsonak. Gehiengoa jabetzako edo alokairuko etxebizitzetan bizi bada ere, emantzipatzeko edo egoera hobetzeko zailtasunek dirute, batez ere independentizatu nahi izan arren familiaren etxean jarraitzen dutenen artean.

Neurri publikoen eskaera

Prezioa da oztopo nagusia, alokairu eskuragarririk ezarekin eta sarbide-zailtasunekin batera. Horri guztiari egoera anitzetara gaizki egokitutako eskaintza gehitu behar zaio: pisuak eta familia-unitateak dira nagusi, baina bakarrik bizi diren pertsonen kopuruak gora egin du. Horrek etxebizitza txikiagoak edo malguagoak behar direla adierazten du.

Eszenatoki honen aurrean, herritarrek esku-hartze publiko handiagoa eskatzen dute, hala nola alokairu eskuragarriko parkea zabaltzea edo etxebizitza hutsak mugiaraztea. Gobernu-taldearen ustez, emaitza hauek “modu erabakigarrian lanean jarraitzeko beharra berresten dute”, bereziki gazteei bidea errazteko. Prozesuak Ekintza Plana zehazteko bideari ekingo dio orain, teknikarien, udal-taldeen eta etorkizuneko etxebizitza-mahaiaren partaidetzarekin.

The post 229 herritarren ekarpenek etxebizitzaren krisia agerian utzi dute Abadiñon first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Abadiñok elkartasun erakustaldi handia hartuko du datorren maiatzaren 30ean, esklerosi anizkoitza duten pertsonen alde. Goizean aurkeztutako jardunaldi honen bidez, Traña-Matiena plaza elkarte, herritar eta tokiko eragileen elkargune bihurtuko da, gaixotasun neurologikoak gizarteratzeko eta ikerkuntzarako funtsak biltzeko helburuarekin. Ekimena Abadiñoko Udalaren eta Adembi (Bizkaiko Esklerosi Anizkoitzaren Elkartea) elkartearen eskutik dator, eta ‘Esklerosi anizkoitzaren alde mugi zaitez’ lelopean, askotan ikusezina den errealitate hau kalera aterako du.

Topaketa honek asmo bikoitza du: batetik, babes sozialeko sare bat sortzea eta, bestetik, errehabilitazioa, laguntza edo ikerketa zientifikoa bezalako zerbitzuetarako ekarpen ekonomikoa egitea. Udaletik adierazi dutenez, “zenbaki bakoitzaren atzean pertsona bat, familia bat eta ahaleginak zein egokitzapenak markatutako bizi-istorio bat dago”, eta erantzun kolektibo baten beharra azpimarratu dute.

Egitarau irekia

Egunerako prestatu den egitaraua publiko guztientzako irekia izango da, eta kirol jarduerak, musika, kultur proposamenak eta haurrentzako ekintzak uztartuko ditu, herriko elkarte, klub, saltoki eta boluntarioen inplikazioari esker. Antolakuntzan Ernesto Miari dantza irakasleak ere parte hartu du, ekitaldiaren bultzatzaileetako bat izanik. Miarik azaldu duenez, helburua plaza elkargune eta kontzientziazio gune bihurtzea da.

Testuinguru honetan, Adembik —Bizkaian erreferentziazko erakundea, 1.350 bazkide ingururekin— funtsezko rola beteko du berriro. Karmele Garro zuzendariak nabarmendu duenez, xedea “pertsonei gaixotasunaren bidean laguntzea” da, eta gogorarazi du elkarteko erabiltzaileen %91k bizi-kalitatean eta autonomian hobekuntza nabaritzen dutela. Mezu horrek isla du Iker Munilla (50 urte) abadiñarraren testigantzan; 29 urterekin diagnostikatu zioten gaixotasuna eta bere esperientzia ideia argi batean laburbiltzen du: “Aurrera egin” eta egunerokoan egokitu zaion errealitateari “alde onena ateratzea”.

The post Abadiño esklerosi anizkoitzari ikusgarritasuna emateko mobilizatuko da first appeared on DOT Durangaldea.