ABADIÑO | Abadiñoko Udalbatzak, uztaileko Osoko Bilkuran, 216.268,71 euroko ezohiko diru-partida onartu du udalerriko segurtasuna, irisgarritasuna eta espazio publikoaren kalitatea hobetzeko helburuarekin. Inbertsio honek bi lan-ildo nagusi izango ditu: argiteria publikoa berritzea eta Solokoa 1-3 ingurunea urbanizatzea.

Alde batetik, 120.000 euro bideratuko dira Traña-Matienako Erezena eremuan eta Muntsaratzeko Kamiñopean LED teknologia duten argi berriak instalatzeko. Proiektu honen helburu nagusia oinezkoen segurtasuna indartzea eta eraginkortasun energetiko handiagoa lortzea da, azken urteotan Zelaietan, Gaztañodin ala Pino plazan egindako lan ebolutiboari jarraipena emanez. Lanak finantzatzeko, Udalak 56.000 euroko dirulaguntza jaso du Bizkaiko Foru Aldundiko Ingurune Naturala eta Nekazaritza Sustatzeko Sailetik.

Bestalde, Osoko Bilkurak 96.268,71 euroko plana onartu du Solokoa 1-3 ingurua urbanizatzeko. Jarduketa honen bidez, eremu horretako irisgarritasuna eta oinezkoen pasabideak hobetuko dira, herritarren joan-etorriak erraztuz eta gunea ingurune eroso eta seguruago bihurtuz.

Inbertsio berri hauekin, Abadiñoko Udalak herritarren egungo beharrei erantzuna ematen jarraitzen du, herriko espazio publikoak modernizatuz, segurtasuna kudeatuz eta udalerri irisgarri zein jasangarriago bat eraikiz.

The post Abadiñok 216.000 euro bideratuko ditu argiteria hobetzeko eta Solokoa urbanizatzeko first appeared on DOT Durangaldea.

The post Aldundiak Abadiñoko zainketen ekosistema bultzatzeko 22,5 milioi euroko inbertsio onartu du first appeared on DOT Durangaldea.

IRUÑEA / ABADIÑO.- Uztailaren 1ean eta 2an Iruñean egin den Materialen Zientzia eta Teknologiaren (MZT) VII. Kongresuak profesionalen babes zabala jaso ez ezik, une hunkigarri bat utzi du eskualdearentzat. Izan ere, batzorde zientifikoak Aita Gabriel Jauregi saria eman dio Idoia Urrutibeaskoa jatorriz eibartarra den eta Abadiñon bizi den ikertzaileari, zientzia eta teknologiaren arloan euskara ikertzen, irakasten eta normalizatzen egin duen ibilbide oparoagatik.

MZT kongresuak (mzt.eus) materialen zientziaren arloko ikertzaile akademikoak eta adituak biltzen ditu urtero, helburu argi batekin: euskarak teknologiaren esparruan duen indarra eta gaitasuna nabarmentzea. Hori dela eta, hitzaldi, galdera-saio eta irakasgai magistral guztiak euskara hutsean garatu dira.

Ekitaldi hunkigarria

Saria emateko ekitaldia oso hunkigarria izan zen bertaratutako guztien aurrean. Erakundeko kideek xehetasun osoz gogoratu eta goraipatu zuten Urrutibeaskoaren ibilbide zientifiko eta irakaskuntzakoa, arlo tekniko eta zientifikoan euskara sustatzeko erakutsi duen konpromiso sendoa bereziki azpimarratuz.

Idoia Urrutibeaskoarek oso hunkituta jaso zuen ohorezko makila. Bere hitzaldian, eskerrak eman zizkien antolatzaileei eta bertaratu zirenei, eta bi ezaugarri nagusi nabarmendu nahi izan zituen: aurkeztutako txosten zein posterren maila zientifiko altua, eta unibertsitateko eliteko gune batean euskara hainbesteko naturaltasunez erabiltzea.

The post Idoia Urrutibeaskoa abadiñarrak ‘Aita Gabriel Jauregi’ saria jaso du Iruñean first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Udal kudeaketaren balantzea Abadiñon. Udalak azken urteetako (2022, 2024 eta 2025) funtzionamendu datu nagusien azterketa xehea aurkeztu du. Emaitzek administrazio jardueraren hazkunde handia erakusten dute, herritarren izapide eskaeren gorakadak, sailak indartzeko langile gehiago kontratatzeak eta barne tresnak modernizatu izanak bultzatuta.

Lan bolumenaren biderkatze honi aurre egiteko, erakundeak antolaketa gaitasuna egokitu du eta 59 langile izatetik 64 langile izatera pasatu da 2025ean (bost profesional berri sartu dira plantillan), herritarren beharrei erantzun azkarragoa emateko.

Udal bulegoetako lanaren bilakaera argia da azken hiru urteotako balantzeari begiratuta:

• Herritarren eskaerak (Sarrerak): Herritarrek aurkeztutako izapideek %42 egin dute gora, 2022ko 8.617 sarreretatik 2025eko 12.208etara pasatuta.

• Udalaren komunikazioak (Irteerak): Udalak emandako erantzun eta jakinarazpenak %66 inguru igo dira (2.275etik 3.778ra).

• Kudeatutako espedienteak: Hau da gehien hazi den adierazlea, ia %80ko igoerarekin. 2025ean 4.425 prozedura administratibo bideratu dira; 2022an, berriz, 2.469 izan ziren.

• Dekretuak eta kontratuak: Alkatetzaren dekretuak 695etik 972ra pasa dira, argitaratutako lizitazioak 12tik 16ra igo dira eta kontratu txikiak 142tik 178ra.

Lan karga handi honi aurre egiteko, Udalak Legegintzaldi Agenda jarri du martxan agintaldi hasieran. Tresna honek 170 jarduketa biltzen ditu sail guztietan banatuta, helburuak finkatzea, jarraipen zehatzagoa egitea eta sailen arteko koordinazioa estutzea ahalbidetuz.

Era berean, langileen ordezkariekin adostuta, telelanerako eta ordutegi kontrolerako ordenantza berriak onartu dira. Horien bidez, barne antolaketa malgutu eta hobetu nahi da, kontziliazioan eta administrazioaren eraginkortasunean urratsak eginez. Azpikontratei dagokienez, eraikinen garbiketa zerbitzuko langileen baldintzak hobetzeko akordioa nabarmentzen da.

Jarraipen eta zaintza mekanismoak zerbitzu externalizatuetara ere zabaldu ditu Udalak. Azken kontratazio pleguetan kontrol klausula berriak sartu dira eta zigorrak ezarri dira baldintzak betetzen ez dituztenentzat. Kontrol zorrotzago horren erakusgarri da aurten bi espediente ireki behar izan direla kontratuetako baldintzak ez betetzeagatik.

Udal gobernuak positiboki baloratu du egokitzeko egindako ahalegina, baina argi utzi dute hobetzen jarraitu nahi dutela: “Administrazioa herritarrengandik gero eta gertuago egotea da gure helburua. Planifikazioa, jarraipena eta erantzuteko gaitasuna hobetzeko urrats garrantzitsuak egin ditugu, baina lanean jarraitu behar dugu administrazioa gero eta eraginkorragoa izan dadin eta herritarrei zerbitzu hobea eskain diezaien”.

The post Abadiñok administrazio jarduera nabarmen hazi du eta plantilla indartu du zerbitzua hobetzeko first appeared on DOT Durangaldea.

Visesa sozietate publikoak 715.500 euro bideratuko ditu lanen proiektua idaztera eta zuzentzera

ABADIÑO | Muntsaratzen alokairu babestuko 84 etxebizitza babestu (VPO) eraikitzeko egitasmoak aurrerapauso erabakigarria eman du. Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailari atxikitako Visesa sozietate publikoak ofizialki atera du lizitaziora eraikinaren proiektua idazteko eta obrak zuzendu zein ikuskatzeko kontratua, 715.500 euroko zenbatekoagatik (BEZik gabe).

Sektoreko enpresa interesatuek uztailaren 14ra arte izango dute euren eskaintzak aurkezteko epea. Kontratua esleitu ondoren, hautatutako talde teknikoak 20 asteko epea izango du arkitektura proiektua erabat zehaztu eta idazteko.

Etxebizitza publiko berri hauek Muntsaratzeko Gantza Zelaieta eremuko SR-3 eta SR-4 lursailetan eraikiko dira. Sustapen hau Abadiñoko Udalaren eta Eusko Jaurlaritzaren arteko hitzarmenari esker garatuko da; akordio hori urte honen azken hiruhilekoan sinatzea aurreikusten da.

Adostutakoaren arabera, Udalak SR-3 lursaila lagako dio Jaurlaritzari —SR-4 lursaila dagoeneko Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioaren jabetzakoa da—. Trukean, funtsezko baldintza bat bermatuko da: lehentasuna emango zaie Abadiñoko bizilagunei etxebizitza hauetan sartzeko. Eraikinak 13.000 metro koadro inguruko azalera eraikia izango du eta obrak egiteko aurrekontua 12,5 milioi eurokoa izango dela zenbatetsi du Visesak.

Plegu teknikoek prozedura xehatu bat ezartzen dute datozen urteetarako:

• 2027ko iraila: Etxebizitzen behin-behineko kalifikazioa lortzea.

• 2028ko martxoa: Eraikuntza lanen lizitazioa abiatzea.

• 2028ko azaroa: Replanteo akta sinatzea eta obren hasiera ofiziala.

• 2030eko azaroa: Lanen amaiera programatua, 32 hilabeteko exekuzio epearen ondoren.

Abadiñoko Udaletik gogorarazi dutenez, etxebizitza eskuratzea herritarren kezka nagusietako bat bihurtu da azkenaldian, agintaldi hasierako metabolismo demografikoaren diagnostikoak zein legealdi erdiko inkestak erakutsi dutenez.

Arazo honi erantzuteko, tokiko administrazioak hainbat neurri bultzatu ditu azken urteetan: lokalak etxebizitza bihurtzeko ordenantza, Hiri Antolamenduko Plan Orokor (HAPO) berrian baserriak lau etxebizitzatan banatzeko aukera, edota joan den urtarrilean abiatutako Abadiñoko lehen Etxebizitza Plana.

“Legegintzaldi hasieratik, Abadiñoko Udalak lehentasuntzat jo du etxebizitza. Alokairu publikoko etxebizitzak funtsezkoak izango dira helburu horretan aurrera egiteko eta udalerrian hautatutako behar garrantzitsuenetako bati erantzuteko”, nabarmendu dute udal iturriek.

The post Eusko Jaurlaritzak Muntsaratzen alokairuko 84 etxebizitza eraikitzeko proiektua lizitatu du first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Richar Vaquero Podemos Euskadiko koordinatzaile nagusiak 15-M mugimenduaren espiritua berreskuratzeko deia egin du larunbat honetan, duela hamabost urte bezala, herritarrak berriro ere “pertsona gutxi batzuek erakundeak euren mesederako erabiltzeaz” nekatuta daudela ikusirik. Abadiñon egindako agerraldian, Vaquerok gogor salatu du “alderdibitasun zaharraren ezaugarririk txarrenak” berriro agertu direla, eta ohartarazi du gizartea “nekatuta dagoela politika interes orokorraren alde erabili beharrean euren buruari laguntzeko erabiltzen dutenekin”.

“Mila eta mila pertsona plazetara atera zirenetik hamabost urte igaro direnean —demokrazia herriaren antzekoagoa izan zedila eskatzeko eta erakundeek herritarren benetako arazoei erantzuten ez zietela salatzeko—, gaur egungo egoera antzekoa da berriro ere”, deitoratu du alderdi moreko buruak. Zentzu horretan, herritarren nekea azpimarratu du “ustelkeriaren, erreskate publikoetako azpijokoen, gezurren, estatu-estuen eta politikako ‘iturginen’ aurrean”.

“Eredu zaharrari” aurre egiteko adibide gisa, Vaquerok zuzenean aipatu ditu Tubos Reunidos enpresari buruz argitaratutako azken informazioak. Koordinatzaile nagusiak “guztiz iraungarritzat” jo ditu kargu publikodun ohien eta konpainiako zuzendarien arteko suposatutako ezkutuko akordioak eta mesede ekonomikoak.

“Beren lanpostuak, eskubideak eta duintasuna defendatzeko egunero borrokatzen duen langile baten aurrean, suposatutako diru-eskeron susmoak aurkitzen ditugu”, salatu du. “Hau guztia baieztatuko balitz, larritasun handiko egoera baten aurrean egongo ginateke, baliabide publikoekin erreskatatutako enpresa estrategiko bati buruz ari garelako; bitartean, batzuek interes handiagoa zutela zirudien zatitxo bat nork eramango zuen herrialde honen etorkizun industriala eta lanekoa bermatzean baino”.

Adierazpen hauek Podemos Euskadik gaur Abadiñon egin dituen lan jardunaldien irekieran eman dira. Topaketa hau gizarte mugimenduekin batera eztabaidatzeko eta hausnartzeko gune gisa sortu da, “jendearen benetako arazoei irtenbideak bilatzeko eta alternatibak elkarrekin eraikitzeko” helburuarekin.

Egun osoan zehar, parte-hartzaileek lehentasunezko politika publikoak aztertuko dituzte hainbat arlotan, hala nola arrazismoaren aurkako borrokan, nazioarteko elkartasunean, bakezaletasunean eta oinarrizko zerbitzu publikoen defentsan.

The post Podemos Euskadik 15-M mugimenduaren espiritua berreskuratzeko deia egin du Abadiñon first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Bilboko Gotzailetzak mahai gainean izan zuen Durangalderako oso mingarria izango litzatekeen erabaki bat: Urkiolako Santutegia eta Abadetxe historikoa betiko ixtea. Joseba Legarza, Peli Romarategi, Antonio Madinabeitia (ekainaren 13an bi urte beteko dira hil zela) edota Bittor Garaigardobil gotzaina joan ostean, eta bertako egunerokoari eutsi zioten Felix eta Kontxi laikoek alde egin ondoren, hutsunea erabatekoa zirudien mendatean.

Alabaina, 2025eko irailean, Urkiolako patua aldatu egin zen. Erretiratuta eta lasai egon litezkeen bi apaizek, Bermeoko sustraiek lotuta, mendiaren gogortasunari zein mistikari heltzea erabaki zuten. Juanjo Elezkanok eman zuen lehen urratsa, eta gauetako bakardadeari buruzko abisuei jaramonik egin gabe, aurrera egin zuen. Handik gutxira, Mikel Azpeitia herrikideak egitasmoaren berri izan eta zalantzarik gabe bat egin zuen berarekin. Geroztik, teilatua, lana eta umore ona partekatzen dituzte: “Urkiolara erretiratzera etorri ginen, baina hemen beti dago zeregina”.

Bizitza kontenplatiboaren topikoetatik urrun, haien egunerokoa ez da batere monotonoa. 1898an eraikitako tenplua goizeko zortzietatik arratsaldeko zazpiak arte zabalik izateaz arduratzen dira, eta igandero eguerdiko hamabietan meza ematen dute. “Jendeak uste du denbora libre asko dugula, baina ez da horrela”, azaldu dute. Egun bakoitza “ustekabez beteta” dator, batez ere paper kontuekin; duela gutxi, banku baten oharra jaso zuten Santutegiaren izenean zegoen kontu ezezagun bat blokeatu dietela esanez: “Guk uste genuen BBK-ko txartel bakarra genuela!”, kontatu dute barrez.

Mikelentzat mendatea ez da arrotza, 1974an bertan egon baitzen 23 urterekin apaizgai, Zornotzara bidali aurretik. Juanjok, berriz, Ekuadorren misiolari gisa aritutako esperientzia dakar motxilan. Urkiolako lekukoa hartzeak bertako tradizio artistiko eta zientifikoak zaintzea ere badakar: Peli Romarategiren lau urtaroen mural ezaguna babesteaz gain, eskualdeko “eguraldi-gizon” berriak bihurtu dira. Egunero jasotzen dituzte estazio meteorologikoaren datuak Euskalmetekin lankidetzan, garai batean Legarzak eta Garaigardobilek egiten zuten moduan.

Hilabete hauetako balorazioa oso positiboa da, inguruko bakeak eta isiltasunak lanerako indarra ematen baitie. Dagoeneko, inguruko baserritar baten traktorearen laguntzaz, Abadetxe osteko baratza berreskuratzen hasi dira, eta aterpetxea berritzeko asmoa dute; horretarako, Abadiñoko Udalari argi indarra jartzeko eskaria egin diote.

San Antonio

Mendatean daramaten egokitzapen sasoia asteburu honetan biziko dute une gorena, ekainaren 13an San Antonio eguna ospatuko baita, inguruko jai jendetsuenetako bat. Eguraldia lagun, milaka pertsona hurbilduko dira urteroko abere eta nekazaritza azokaz gozatzera.

Fidelen ugaritasunari erantzuteko, lau meza egongo dira goizean (10:00etan, 11:00etan, 12:00etan eta 13:00etan), eta nagusia gotzainak gidatuko du. Igandean, Errepikapen egunean, beste bi meza egongo dira (10:00etan eta 12:00etan). Bisitari oldearen aurrean, bi apaizek dei argia egin dute Parke Naturala errespetatzeko: “Etortzen den jendeari eskatzen diogu Urkiola aurkitu duena baino hobeto uzteko”.

The post Mikel eta Juanjo, Urkiolako Santutegiko zaindari berriak first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO – Datorren ekainaren 5ean, ostirala, Traña-Matienako herri eskolak mende bat beteko du ateak lehen aldiz ireki zituenetik. Hori dela eta, eskola komunitateak, Ikasleen Gurasoen Elkartea barne, efemeride historiko hau ospatzeko ekitaldi sorta oparoa prestatu du.

Egun seinalatuko ekitaldi nagusia arratsaldeko 17:00etan hasiko da eskolako jolastokian. Antolatzaileek iragarri dutenez, harrera ekitaldi indartsua izango da, herriaren aniztasuna eta kultur aberastasuna erakutsiko dituena eta 100 urteko ibilbideari omenaldia egingo diona. “Guretzat, ospakizun hau ez da ekitaldi soil bat izango, gure herriaren bizitza, bilakaera soziokulturala eta belaunaldiz belaunaldi eraikitako komunitate-loturak islatzen dituen ikuskizun handi bat baizik”, azaldu dute 100. Urteurreneko Batzordeko kideek.

“Auzo baten oihua”

Mendeurrenerako lema aproposa aukeratu du komunitateak: Auzo baten oihua. Batzordekideen ustez, “Traña-Matienak beti izan du auzo-nortasuna eta izaera propioa, eta, hein handi batean, eskolari zor zaio hori. 100 urte hauetan eskola izan delako auzoaren taupada: ikasketa akademikoen lekua, baina baita kultur eragileena, kirol taldeena, euskararena eta bizikidetzarena ere”.

Gauzak horrela, ekainaren 5eko ekitaldian, mendeurrenerako espresuki sortutako abestia eta bideoklipa aurkeztuko dira. Kantua Baske Street Boys taldeak egin du (lau taldekideetako hiru eskolako ikasle ohiak dira). Ekitaldi instituzionalaren ostean, jolasak eta disko-festa egongo dira herritar guztientzat.

Ospakizunak urte osoan zehar eta dokumentala

Ekainaren 5eko datak ez dio amaierarik emango mendeurrenari; aitzitik, hasiera ofiziala izango da. Hortik aurrera, 2026-2027 ikasturte osoan zehar, askotariko ekintza kulturalak antolatuko dira Abadiñon.

Gainera, Durangoko Bideografik ekoiztetxearekin elkarlanean, eskolaren 100 urteko historiari buruzko dokumental bat prestatzen ari dira. Bertan, irudi historikoak, testigantzak eta memoria kolektiboa bilduko dira, eta datozen hilabeteetan aurkeztuko dute. Mende beteko ibilbide honi amaiera borobila emateko, jai erraldoi bat egingo da 2027ko ekainean.

Lan horiek guztiak koordinatzeko, hilabeteetan zehar auzolanean aritu da irakasleek, ikasleek, gaur egungo zein antzinako familiek, udal ordezkariek eta herriko hainbat eragilek osatutako batzordea.

Mende bat baserri inguruko umeak alfabetatzen

Traña-Matienako eskola Trañako Eskola modura jaio zen 1926an. Garai hartan, Bizkaiko Foru Aldundiak baserri inguruetako umeak alfabetatzeko asmoz “auzo eskolak” (Escuelas de barriada) eraikitzeari ekin zion.

Eskolaren jatorrizko eraikinean jubilatuen etxea dago gaur egun. Gerora, haren ondoan, Haur Hezkuntzako eta jantokiko eraikina egin zen, eta azkenik, egungo Lehen Hezkuntzako blokea. Mende batez, eskolak milaka haur eta belaunaldi batu ditu, eta horregatik, mendeurren hau auzo oso baten memoria kolektiboaren aitortza bihurtuko da.

The post Traña-Matienako eskolak 100 urte beteko ditu eta ekitaldi asko prestatu ditu first appeared on DOT Durangaldea.

ABADIÑO | Lorpen instituzional eta herritarra Abadiñon, baina zapore gazi-gozoarekin. Datorren ekainaren 1etik aurrera, Bizkaiko Foru Aldundiak Muntsaratzeko geltokia txertatuko du ofizialki autopistatik Bilbo eta Elorrio lotzen dituen Bizkaibuseko A3923 linearen ibilbide guztietan. Neurri honekin, Garraio Sailak erantzuna eman dio azkenik Udalaren eskaerari eta auzoko bizilagunek babestutako 500 sinatuko presioari.

Orain arte, Muntsaratzek larunbat, jaiegun edo Durango eta Elorrio arteko barne-ibilbideetan soilik zuen geltokia, eta Bilborako ibilbide zuzenetatik kanpo geratzen zen. Aldundiak hasiera batean eskaerari uko egin zion iaz, zerbitzuak “txarrera” egingo zuela alegatuz. Hala ere, Udalaren tematzeak eta auzoko datu demografikoek —dagoeneko 1.875 biztanle ditu Muntsaratzek— iritziz aldarazi dute Aldundia.

Aldaketa honekin, autopistatik doazen linea zuzenek (001 Bilbo-Durango-Elorrio eta 004 Bilbo-Durango-Elorrio-Arrasate) Muntsaratzen geldialdia egingo dute bi noranzkoetan, ordutegiak, maiztasunak edo autobus kopurua aldatu gabe. Udaletik oso positibotzat jo dute hobekuntza, herritarrei “konexio zuzenagoa eta erosoagoa izatea ahalbidetuko dielako, garraio publikoaren erabilera sustatuz”.

Desblokeo hori egon arren, gnaiko asebetetzea ez da osoa. Abadiñoko Udalak helegiteak erregistratu ditu Bizkaibusen aurreproiektu berriaren aurrean, Aldundiak udalerriarentzat estrategikoak diren hainbat eskaera historiko kanpoan utzi dituela egiaztatu ostean.

Udalak premiaz txertatzeko eskatzen dituen aldarrikapenen artean honako hauek nabarmentzen dira:

• Saturazioa eskola-ordutegian: A3911 linea goizez indartzea eskatzen da; izan ere, Zelaieta eta Muntsaratzeko ikasleek masifikazio arazo larriak jasaten dituzte autobusez Traña-Matienako institutura joateko.

• Loiu eta Zamudiorekiko loturak: Eskualdeak Loiuko Aireportuarekin eta Zamudioko Teknologia Parkearekin dituen loturak hobetzea eskatzen du udalerriak.

• Gauetako eta jaietako zerbitzuak: Asteburuetan Bizkaibusen gaueko zerbitzua zabaltzea exijitzen dute, gazteei mugikortasun segurua eskaintzeko, baita San Blas azoka jendetsuan errefortzu bereziak jartzea ere.

• Bilboko geltokiei eutsi: Aldundiak Durangaldea eta Bilbo lotzen dituzten lineetan Zabalburu eta La Casillako geltokiak kentzeko asmoaren aurrean, Udalak bi geralekuei eustea eskatu du formalki, eskualdeko erabiltzaileei kalterik ez egiteko.

The post Bilbora zuzenean doan Bizkaibuseko linea Muntsaratzen geratzea lortu du Abadiñok first appeared on DOT Durangaldea.